De jonge Geuzen

Het is goed voor de werkgelegenheid als meer mensen een eigen bedrijf beginnen. Ook voor ouderen of mensen in de bijstand kan een eigen bedrijf een alternatief zijn voor vervroegde uittreding of een uitkering. Deze oproep deed minister De Geus van Sociale Zaken en Werkgelegenheid deze week op het jaarcongres van een werkgeversvereniging.

In vergelijking met andere Europese landen en vooral Amerika beginnen in Nederland relatief weinig mensen een eigen zaak. ,,In Nederland is een loopbaan als werknemer de norm. Ondernemer worden is uitzondering. Dat is jammer'', aldus De Geus. ,,In de komende acht jaar zijn ten minste 120.000 nieuwe ondernemers nodig om een bestaand bedrijf over te nemen.''

Volgens de minister is het ondernemerschap voor Amerikanen vanzelfsprekender dan voor Europeanen. ,,Amerikanen stappen ook luchthartiger over een faillissement heen dan Europeanen.'' Daarnaast is het opzetten van een eigen bedrijf in Europa lastiger wegens de grote regeldruk en het feit dat er minder risicokapitaal beschikbaar is.

Wat moet je met zo'n verhaal? Waarschijnlijk is het geschreven door een ambtenaar van SZW die daar al twintig, dertig jaar zit en het verhaal tegenkwam in een ordner vol oude toespraken-voor-elke-gelegenheid. Het staat bol van de clichés. De Amerikanen doen het beter op dit punt, kunnen makkelijk failliet gaan en weer beginnen, de regeldruk en het gebrek aan geld. Allemaal onzin.

,,Het kabinet wil het ondernemerschap stimuleren door de administratieve lasten terug te dringen en zoveel mogelijk knelpunten weg te nemen. Voor specifieke groepen als ouderen wordt gekeken hoe het ondernemerschap aantrekkelijker kan worden gemaakt.'' Ook dit roepen de achtereenvolgende kabinetten al jaren, maar er gebeurt weinig. Wie voor zichzelf begint als freelancer, zelfstandige, ondernemer of in een vrij beroep kent de macht en arrogantie van uitvoerende instanties waar je niet omheen kan of mag. ,,Regels zijn regels, meneer.'' Je wordt niet behandeld als een steunpilaar van de economie, waar de politiek reikhalzend naar uitkijkt, maar als een louche bedelaar.

Maar die bureaucratie overleef je wel, al kost het tijd en ergernis. Het heikele punt is de macht van het personeel dat je in dienst wil of moet nemen. Je komt er nooit meer af en als het zo uitkomt plukken ze je kaal. Nederland is een paradijs voor werknemers. Je moet een oen zijn om dat warme, geurige werknemersbad op te geven voor de koude douche waar de eigen baas vaak onder staat.

Logisch dat in landen waar het bad minder warm is (onder meer de VS) of bijna koud en leeg is, mensen eerder voor zichzelf beginnen. De minister constateert dat allochtonen in Nederland eerder dan autochtonen geneigd zijn om zelf iets op te zetten, vooral relatief veel vrouwen. Ook logisch, want in ons bad is minder plaats voor hen.

Een misvatting is het om ouderen en bijstandtrekkers op te porren. Ouderen met een gouden handdruk, een prepensioen of een andere voordelige regeling zitten nog steeds met hun dikke billen in bad, alleen hoeven ze niet meer te werken. Wanneer die een zaakje beginnen, is dat vaak om de verveling te verdrijven. Ze doen echte ondernemers oneerlijke concurrentie aan, omdat ze beneden de kostprijs werken, door hun vaste, zeker inkomen. Die mensen moet je niet helpen of stimuleren bij een eigen zaak. Laat die maar vrijwilligerswerk doen. De echte bijstandtrekkers, die voor wie de wet bedoeld is, kunnen niet in hun onderhoud voorzien, laat staan voor zichzelf werken.

Een uitgangspunt van het nieuwe kabinetsbeleid is ,,dat het weer leuk moet zijn om een eigen bedrijf te beginnen''. Zo'n zin kan alleen uit de pen van een verstokte werknemer/ambtenaar vloeien. Eén die van zijn leven nog geen cent alleen heeft verdiend. Iedere zelfstandig weet immers dat het helemaal niet leuk is om overal alleen voor te staan.

De Geus kan het tij keren en de geschiedenis ingaan als de minister van het ondernemerschap en aanvoerder van een fris leger jonge Geuzen. Terzijde: de naam De Geus komt van het Franse gueux, wat bedelaar betekent. De Geus hoeft alleen de stop uit het bad te trekken of er koud water bij gieten, dan lopen die luie donders wel.

    • Adriaan Hiele