Armenië tegen de rest

Een tijd geleden had ik het voorrecht voorgesteld te worden aan een ambtenaar van het ministerie van Buitenlandse Zaken wiens functie zo hoog was dat zijn vrienden die graag in de mond namen, met een ontzag dat slechts weinig gedempt werd door ironie.

,,Peter is directeur westelijk halfrond'', zei de gastheer met een glimlach. Staatshoofden en regeringsleiders heb ik de hand mogen schudden, maar de handdruk van de directeur van het westelijk halfrond leek me op dit gebied het hoogst bereikbare.

Tot ik onlangs vernam dat Genna Sosonko benoemd was tot captain van de wereld. Ik haastte mij naar een plek waar ik wist dat ik hem vinden kon en mocht hem de hand schudden. Hij was eenvoudig gebleven onder de hoge eer.

De wedstrijd waar Sosonko als teamcaptain optreedt is `Armenië tegen de Wereld' en wordt gespeeld in Moskou in het Hyatt-Ararat hotel, genoemd naar de berg in Armenië waar volgens de overlevering de Ark van Noach is aangespoeld. Het is ter nagedachtenis van de grootste Armeense schaker, Tigran Petrosian, die 75 jaar geleden geboren werd.

Voor een eerlijke strijd moest de definitie van Armeniër ruim genomen worden. Gari Kasparov speelt voor Armenië omdat zijn moeder Armeense is. Peter Leko heeft een Armeense vrouw en daardoor een schoonvader die grootmester is en Petrosian heet, al is hij geen familie van de grote Tigran.

Van Boris Gelfand, geboren in Wit-Rusland en tegenwoordig in Israël wonend, was de Armeense connectie het minst duidelijk, tot bekend werd gemaakt dat hij in zijn jonge jaren de begaafdste leerling was van de schaakschool van Tigran Petrosian. Over de Armeense wortels van de andere drie teamleden, Akopian, Lpoetian en Vaganian, kan geen twijfel bestaan.

Het team van de wereld bestaat uit Anand, Adams, Svidler, Van Wely, Bacrot en Vallejo Pons. Er zijn zes ronden volgens het Scheveninger systeem, wat betekent dat iedereen tegen alle spelers van het vijandelijke team uitkomt.

De wedstrijd is niet in de eerste plaats interessant om te zien of Armenië sterker is dan de rest van de wereld, maar vooral om Kasparov, die in 2002 voor het laatst een toptoernooi won, weer eens te zien optreden tegen rivalen als Anand, Svidler en Adams. Wat dat betreft is het jammer dat hij en Peter Leko in hetzelfde team zitten en dus niet tegen elkaar komen.

Donderdag werd de eerste ronde gespeeld. De wereld won met 3,5-2,5, maar de Armeense kopman Kasparov deed zijn plicht door een aardige partij van Loek van Wely te winnen. Op het eerste gezicht lijkt het of Van Wely probleemloos werd weggevaagd, maar als je beter kijkt, is dat niet meer zo duidelijk.

Wit Kasparov-zwart Van Wely

1. Pg1-f3 Pg8-f6 2. c2-c4 c7-c5 3. Pb1-c3 Pb8-c6 4. d2-d4 c5xd4 5. Pf3xd4 e7-e6 6. a2-a3 Tegen Kasparov kan je altijd rekenen op een verrassing in de opening. Deze zet had Kasparov nog nooit eerder gespeeld. Met zwart had hij de stelling wel een paar keer en hij deed dan 6...Le7 7. e4 0-0 8. Le2 d5, waarna het snel remise werd. 6...Pc6xd4 7. Dd1xd4 b7-b6 8. Dd4-f4 Lf8-e7 9. e2-e4 d7-d6 10. Df4-g3 0-0 11. Lc1-h6 Pf6-e8 12. Lh6-f4 Lc8-b7 13. Ta1-d1 Le7-h4 14. Dg3-h3 Dd8-f6 15. Lf4-e3 Lh4-g5 16. Lf1-e2 Lg5xe3 17. Dh3xe3 Df6-e7 18. 0-0 Pe8-f6 19. Td1-d2 Tf8-d8 20. Tf1-d1 Lb7-c6 21. f2-f4 Zwart staat onder druk, want hij kan weinig doen en wit kan op den duur op koningsaanval spelen. 21...h7-h5 Een riskante zet die g2-g4 een tijdje tegenhoudt, maar het middel zou erger dan de kwaal kunnen zijn. 22. Le2-f3 De7-c7 23. h2-h3 Nu staat wit klaar om met 24. g4 een gevaarlijke aanval op te zetten. 23...e6-e5 24. f4-f5 h5-h4 Een zoenoffer. Deze pion zal verloren gaan, maar het kost wit tijd en dat vertraagt zijn aanval. 25.De3-f2 Lc6-b7 26. Pc3-b5 Dc7xc4 27. Pb5xd6 Dc4-c7 28. Df2xh4 Lb7-c6 Met de dreiging 29...La4. Wit heeft een pion gewonnen, maar na een rustige zet als 29. Td3 zou het nog lang geen bekeken zaak zijn. Kasparov gaat, zijn aard getrouw, liever onder opoffering van materiaal tot de aanval over. 29. g2-g4 Lc6-a4 30. g4-g5

jmMdMmlm

aMeMmgaM

MaMBMbMm

mMmMaGAM

imMmGmME

AMmMmImG

MAMDMmMm

mMmJmMFM

30...La4xd1 31. g5xf6 Td8xd6 Nu wint wit makkelijk en ook na 31...Lxf3 32. Dg5 zou hij een mataanval hebben. De harde test van wits actie zou het koele 31...gxf6 zijn. Wit kan dan remise maken met 32. Dxf6, waarna hij in ieder geval eeuwig schaak heeft, maar hoe hij zou moeten winnen zie ik niet. 32. Td2-g2 g7-g6 33. f5xg6 Nu heeft wit een mataanval. Zwart gaf op.