Rente heeft weinig invloed op economie

Handelaren hebben gelijk als ze blij zijn met de Britse verhoging van de kortetermijnrente met een kwart procent, maar economen moeten voorzichtig zijn met hun enthousiasme. Als de huidige kredietgroei alsnog op een drama uitloopt, zal de Bank of England nieuwe macro-economische beheersinstrumenten tevoorschijn moeten toveren.

Voor de financiële markten is de kortetermijnrente zeer belangrijk, omdat handelaren vrijwel alles financieren met kortlopende schulden. Daarom gaan zij voor de waardering van allerlei financiële instrumenten uit van de hoogte van de kortetermijnrente plus iets extra's. Aandelenkoersen worden berekend als de rente plus de wisselvalligheid van de beurs, langetermijnobligaties als de rente plus de rendementscurve, enzovoorts. Een hogere kortetermijnrente maakt immers een groot verschil voor de prijzen en mogelijke winsten.

Maar de rente lijkt weinig invloed te hebben op de reële economie. Dat is een patroon dat zich in de hele wereld voordoet. Het lage renteniveau in Japan en de eurozone heeft de economie daar niet aangezwengeld. En de hoge rentestand is geen probleem geweest voor de Braziliaanse of de Russische groei. De Verenigde Staten vormen misschien een uitzondering, maar kunnen profiteren van buitenlanders die bereid zijn een negatieve reële rente te accepteren.

De gang van zaken in Engeland past in dit mondiale patroon. De reële rente is nu ongeveer 2,5 procent hoger dan in enige andere grote industriële economie. Maar de hypotheken en de consumentenkredieten blijven in het Verenigd Koninkrijk met dubbele cijfers groeien.

Wat zal de consumenten tot inkeer brengen? Een hogere rentestand moet uiteindelijk soelaas bieden. Maar tegen de tijd dat de koopwoede is weggeëbd, kon het wel eens te laat zijn voor een soepele economische landing.

Economen gaan ervan uit dat debiteuren zorgvuldig en rationeel de rentekosten en de verwachte rendementen tegen elkaar afwegen. Maar het is rationeel om hogere hypotheekkosten te aanvaarden zolang de kapitaalwinsten op huizenbezit naar verwachting sneller blijven stijgen. En het is moeilijk om te bedenken hoe je de kosten van een creditcard moet afwegen tegen het rendement ervan, dat slechts bestaat uit het niet hoeven uitstellen van je bestedingen.

De Britse kredietgroei kan uit zichzelf tot rust komen. In dat geval doen kleine renteverhogingen er niet toe. Maar als het op een drama uitloopt, moet de Bank of England op zoek naar nieuwe instrumenten voor het macro-economisch beheer. Wie weet zijn er dan nieuwe beperkingen op de kredietverlening noodzakelijk.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar:

zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld.