Het Beeld

De stijging van het opkomstpercentage bij de Europese verkiezingen is niet te danken aan de televisieverslaggeving van de campagnes. De NOS-thema-avond van woensdag ademde het vertrouwde defaitisme. Een doorsneegezin mocht zeuren dat het niet zo geïnteresseerd was in het onderwerp en de Europese lijsttrekkers voerden een schreeuwerig debat, dat weer eens bewees dat de gevestigde partijen niet hun sterkste kandidaten naar Brussel sturen.

Naast alle vertrouwde antireclame voor Europa in actualiteitenrubrieken (,,wat weten wij als burgers nu helemaal?'') waren er twee zeer effectieve en goed gemaakte campagnefilmpjes te zien. GroenLinks kocht op maandagavond ruim drieënhalve minuut bij de STER voor een eerder in de zendtijd voor politieke partijen vertoonde spot vol vette visuele retoriek, geïnspireerd door Marlene Dietrichs pacifistische smartlap Sag mir wo die Blumen sind. Bij herhaling was de commercial van de SP te zien, waarin Bob Fosko zijn keffende waakhond naar Brussel ziet vertrekken, om daar achter eem microfoon de woede van Hollandse have-nots te verwoorden.

De SP kreeg als enige van de drie winnende partijen nauwelijks aandacht in de veel te korte verkiezingsuitzending van de NOS. Bij het slotdebat tussen de landelijke fractievoorzitters was 91 % van de stemmen geteld, en de einduitslag nog niet zeker. Ook was het halverwege overstappen van een uitslag op basis van exit polls (die er flink naast zaten ) naar voorlopige uitslagen op basis van volledige gemeenten zeer verwarrend.

Het is goed om het Europese verbod op directe bekendmaking van de uitslag te trotseren, maar dan moet die uitslag wel kloppen. Anders laat je Six Feet Under maar vervallen, in plaats van het een half uur later te laten beginnen.

Ergerlijk was de benadering van de grote verkiezingswinnaar, klokkenluider Paul van Buitenen, die in café `t Witte Schaap te Breda juichte naast de eveneens verkozen runner-up Els de Groen. Niet alleen de andere politici, maar ook de redacteuren bleven het succes van zijn lijst Europa Transparant toeschrijven aan proteststemmen tegen Europa. Van Buitenen had zelf al een paar keer gezegd dat als je tegen Europa bent, je niet op hem, maar op de LPF moet stemmen. Ook de vergelijking die Wouter Bos maakte met Pim Fortuyn sloeg nergens op. De gematigde Van Buitenen was tot gisteren geen medialieveling; op tv vormden de hoogtepunten van zijn campagne een optreden in Het elfde uur bij Andries Knevel en een gastcolumn in Buitenhof. Terecht zegt Van Buitenen dat het enige wat hem stemmen bezorgde de strekking van zijn anticorruptieboodschap kon zijn, niet zijn uiterlijk of no-budgetcampagne. De meeste stemmen won hij in zijn West-Brabantse bakermat en in aloude VVD-bolwerken als Zandvoort, Den Helder en Wassenaar. Daar hebben veel Dijkstalachtige kiezers genoeg van de snoeiharde xenofobie van de liberalen, en kiezen voor een positieve grondhouding jegens Europa naast waakzaamheid tegen graaiers. Die analyse ontbrak in de amechtige verkiezingsuitzending. Hilversum vindt Europa best onbelangrijk.