Freakerige filmpjes kleuren videofestival

Het 21ste World Wide Video Festival toont enkele ijzersterke video-installaties. Verder domineren kunstenaars die ongeïnspireerd experimenteren met technische foefjes.

Iedereen was er gisterochtend klaar voor. De suppoosten stonden paraat, de dvd-recorders en videobeamers werkten, en het publiek wachtte ongeduldig voor de kassa. Maar de deuren naar de achtste verdieping van Post CS in Amsterdam, locatie van het 21ste World Wide Video Festival, bleven gesloten. De dienst Bouw- en Woningtoezicht was langs geweest. Op last van de brandweer werd er geen bezoeker meer toegelaten op de bovenste verdiepingen. Na een uur kon het festival, waar ruim tachtig kunstenaars uit dertig landen hun videowerken tonen, alsnog van start gaan. In gereduceerde vorm, want om onduidelijke redenen mocht een zaal met een installatie van publiekstrekker Stan Douglas niet betreden worden.

Het zit het World Wide Festival niet mee. De Raad voor Cultuur heeft staatssecretaris Van der Laan geadviseerd de subsidie te stoppen. Het festival, dat sinds 1974 een ontmoetingsplek is voor videomakers uit de hele wereld, zou te weinig innovatief zijn. Bovendien is het medium video volgens de raad inmiddels zo ingeburgerd in de kunstwereld dat een apart festival overbodig is.

Het was mooi geweest als de 21ste aflevering het tegendeel zou bewijzen. Dat is helaas maar half gelukt. De hoofdtentoonstelling Double Vision, met veel werken die al eerder te zien waren op kunstbiënnales, heeft een nogal saai uitgangspunt: de dubbelprojectie. Getoond worden vijftien installaties die elk uit twee of meer schermen bestaan. Volgens de foldertekst worden zo `de formele, esthetische en inhoudelijke aspecten van het meervoudige beeld' onderzocht.

Dat neemt niet weg dat op Double Vision enkele ijzersterke video-installaties te zien zijn. Zoals Parallel Corner (2003) van Aernout Mik, een vierluik waarin twee werelden op hilarische wijze in elkaar overlopen. De twee linkerschermen tonen een schijnbaar belangrijke persoon die belaagd wordt door een groep journalisten. Als hardnekkige vliegen worden ze weggeduwd door de bodyguards, maar steeds keren ze terug. Op de twee rechterschermen is te zien hoe een groepje kinderen soldaatje speelt. Bij nader inzien blijken hun wapens te bestaan uit zelfgemaakte camera's en hengel-microfoons. Helemaal grappig wordt het als de kinderen op een gegeven moment overlopen naar de linkerkant en zich gaan bemoeien met de grote-mensenwereld.

Nog surrealistischer is de nieuwe video The Man with the Bag van de Argentijnse kunstenaar Sebastián Diaz Morales, die het `split screen' vooral gebruikt om het weidse landschap van Patagonië in beeld te kunnen brengen. Als twee aan elkaar geplakte vakantiefoto's, die net niet helemaal aansluiten en bovendien wat van kleur verschillen, creëren de twee videoschermen een prachtig panoramisch decor. Daarin rent een man met een hoed als een kip zonder kop rond, achternagezeten door woest blaffende honden. Hij struikelt over de enige steen in de woestijn, verliest ondertussen steeds meer bagage en holt uiteindelijk met onbekende bestemming de horizon tegemoet.

Opmerkelijk is dat de tentoonstelling er 's middags anders uitziet dan 's avonds: rond etenstijd wordt een deel van de werken vervangen. Bezoekers worden zo haast gedwongen om op een later tijdstip terug te komen. Echte festival-die-hards komen sowieso iedere avond langs, voor de talkshows met kunstenaars, de live performances en de steeds wisselende thematische filmvertoningen. Wie toch het meeste wil halen uit een eendaags bezoek, kan zich in de Media Lounge in een zitzak vlijen, een koptelefoon opzetten en met behulp van een afstandsbediening door het hele programma zappen.

Dat aanbod is groot, maar ook nogal wisselvallig. Er zitten veel freakerige filmpjes tussen van kunstenaars die met technische foefjes experimenteren, die beelden versneld of juist vertraagd opnemen, en expres onscherp of grofkorrelig filmen. Populair is het trucje dat we ook uit de Matrix-films kennen: bevries het beeld en draai er vervolgens met een camera 360 graden omheen, zoals de Finse kunstenaar Liisa Lounila doet in haar filmpjes Flirt en Play. De tapes zijn even inwisselbaar als slaapverwekkend en de vorm wint het van de inhoud.

,,Video is een democratisch medium'', sprak Documenta-directeur Okwui Enwezor donderdagavond tijdens de opening van het festival. Op voorgaande edities van het bleek dat ook vaak, uit de vele sociaal-geëngageerde tapes die uit heel de wereld werden ingezonden. Maar die bevlogenheid ontbreekt dit keer. Zo lijkt het World Wide Video Festival slachtoffer te worden van een generatie inspiratieloze videomakers.

21e World Wide Video Festival. T/m 20 juni in Post CS, Oosterdokskade 3-5, Amsterdam. Dagelijks 11-24u. Inl: www.wwvf.nl