De 35ste editie van Poetry International

`Iedereen hier schrijft gedichten, zelfs de taxibon / kweekt zijn eigen tragikomische refrein' schrijft Niels Frank in het onlangs vertaalde `Vijftien minuten in Vermont'. De 40-jarige Deen is een van de dichters die de komende week optreden tijdens het Poetry International Festival in de Rotterdamse Schouwburg. Samen met 27 van zijn collega's is hij ook met drie gedichten vertegenwoordigd in Hotel Parnassus, een elegant vormgegeven bloemlezing die is uitgebracht als de onofficiële festivalcatalogus.

De 35ste editie van Poetry International, de eerste van de nieuwe directeur Bas Kwakman, begint morgen met een parade van dichters die onder de noemer `In den beginne' poëzie voorlezen over oorsprong en begin. Het bijbelse motto van de avond is geen toeval, want het centrale thema van het festival is `Het Heilige Boek'. Niet alleen wordt er gediscussieerd over het vertalen van poëzie uit de Bijbel (zondagmiddag), ook zijn er drie avonden gewijd aan heilige teksten. Zondag lezen onder anderen Tonnus Oosterhoff, Lloyd Haft en de Peruaan Mario Montalbetti oude en nieuwe psalmen. Donderdag klinken interpretaties van bijbelpassages door Mark Boog en Don Paterson, de Schotse winnaar van de T.S. Eliot Award. En vrijdag is er een slotprogramma, waarin tien dichters een gedicht aan hun eigen heilige tekst of boek wijden.

De bekendste Nederlandse dichters die optreden tijdens Poetry zijn Kees Ouwens en Rutger Kopland. Grote buitenlandse namen lijken dit jaar te ontbreken, of het moest de Zuid-Afrikaanse Antjie Krog zijn, die maandag de traditionele `Verdediging van de poëzie' uitspreekt. Wel is er dinsdag een `Hommage' aan Pablo Neruda, die komende maand precies honderd jaar geleden geboren werd (zie het artikel van Guus Middag hieronder). In 1971 was de Chileen te gast op het tweede Poetry International Festival; een half jaar later won hij de Nobelprijs voor literatuur. Dat zoiets dit jaar niet zal gebeuren, komt ook doordat de uitgenodigde buitenlandse dichters, op de Ier Michael Longley (1939) na, allemaal onder de zestig zijn.

De jongste dichters van het festival zijn te vinden tijdens de voorrondes en de finale van het `Poetry International World Slampionship', dat gepresenteerd wordt door de bij Poetrybezoekers bekende Rik Maverik. Onder de acht winnaars van de landelijke finales podiumdichten zijn Jeroen Naaktgeboren en Arie Hordijk, die onder de naam De Woorddansers vorig jaar Nederlands kampioen werden. Vier andere jonge dichters maken woensdag kans op de C. Buddingh'-prijs voor het beste Nederlandse debuut van 2003 (zie het stuk hiernaast). De winnaar treedt in het voetspoor van onder meer Ilja Leonard Pfeijffer, Joke van Leeuwen, Anna Enquist en Tonnus Oosterhoff.

De thema-avonden geven Poetry extra kleur; op donderdag is er een gewijd aan het werk van Fritzi Harmsen van Beek (1927), de dichteres die furore maakte in de jaren zestig en sinds 1975 geen poëzie meer heeft gepubliceerd. Maar wie verrast wil worden, kan het best een van de dagelijkse `Internationale Programma's' bezoeken. Daar wordt – met simultane vertalingen op een diascherm – voorgelezen door onder meer Hagar Peeters (`We richtten daden aan en lazen soms een boek / om te vieren dat gedachten niet vergingen') en de Britse Carol Ann Duffy, van wie in Hotel Parnassus een prachtig lang gedicht staat over een moderne Roodkapje die zich laat verleiden door een dichtende wolf: `Hij stond op een open plek luidop zijn verzen te lezen / met zijn lijzige wolvenstem, paperback in harige klauw, / rode wijnvlekken op zijn bebaarde kaak.'

Er staan meer memorabele gedichten in Hotel Parnassus, bijvoorbeeld `Einde van het gedicht' van Mario Montalbetti, met de strofe `Zijn ambitie is de taal van de piloot / die tot zijn passagiers spreekt / tijdens een hopeloze situatie: / deels bedrog, deels hoop, deels waarheid'. Maar het toepasselijkste is `dichter wordende' van Antjie Krog. Haar openingsregels kunnen als een motto dienen bij de hele volgende week:

op een ochtend word je wakker

midden in klank

met vocaal en klinker en diftong als voelspriet

met aarzelende zorg ijk je de lichtste

beroering

van licht en verlies in klank

Poetry International Festival. Tot en met vrijdag 18 juni in de Rotterdamse Schouwburg. De bundel `Hotel Parnassus' is verschenen bij De Arbeiderspers (128 blz. €18,-). Inl www.poetry.nl. Bezoek ook de website www.poetryinternational.org, waarvan de merendeels buitenlandse redacteuren te gast zijn op het festival.