Remkes leest plan Al-Qaeda in Spaanse krant

Uit buitenlandse telefoontaps blijkt dat Al-Qaeda klaarstond om in Nederland toe te slaan. Het kabinet hoorde van de taps toen ze in de krant stonden.

Het wekt in Den Haag weinig verbazing dat Nederland een mogelijk doelwit is van de terreurorganisatie Al-Qaeda. Gisteren kon dat laatste worden opgemaakt uit de publicatie van tapgesprekken van de in Italië aangehouden Marokkaan Ahmed Rabei Osman S. Eerder al hebben de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD), en ook de ministers Donner (Justitie) en Remkes (Binnenlandse Zaken) gewaarschuwd dat Nederland wat betreft de risico's voor een terreuraanslag in een vergelijkbare situatie verkeert als Spanje.

Nederland heeft net als Spanje destijds troepen in Irak, Nederland is een bondgenoot van de Verenigde Staten en heeft moslimgroepen op zijn grondgebied die ,,gevoelig zijn voor radicaliseringstendensen'', zo schreven Donner en Remkes enkele maanden geleden in een brief aan de Tweede Kamer. Zij konden toen niet uitsluiten dat uit het Spaanse onderzoek zou blijken dat ,,op enig moment ook een of meer connecties met Nederland zullen worden vastgesteld''.

Uit de afgetapte telefoongesprekken, waaruit Spaanse en Italiaanse kranten gisteren citeerden, blijkt onder meer dat ,,er een groep klaarstond in Nederland''. Die groep zou later om verschillende redenen uiteen zijn gevallen. ,,Op dit moment staat er nog maar één klaar, hij is zenuwachtig, komt net uit de gevangenis, maar alles op zijn tijd'', zou de Egyptenaar volgens de transcriptie door de telefoon hebben gezegd tegen een vriend.

Opmerkelijk is dat minister Remkes pas is geïnformeerd over de Nederlandse invalshoek nadat de berichten in de media waren verschenen. De AIVD wil geen mededelingen doen over de vraag of de dienst zelf op de hoogte was gesteld door de collega's in Italië en Spanje voordat de transcripties in de kranten verschenen. Het gebrek aan samenwerking tussen de Europese inlichtingen- en veiligheidsdiensten is een onderwerp van grote zorg in politieke kringen.

De Amsterdamse advocaat Victor Koppe die het afgelopen jaar meerdere van terreur verdachte moslimactivisten heeft verdedigd, noemt de informatie over een concrete aanslag ,,verbazingwekkend''. Het is volgens hem voor het eerst dat er zulke concrete informatie voorhanden is over een geplande aanslag in Nederland.

Koppe verdedigde vorig jaar oktober één van de vijf beweerde moslimterroristen die volgens de AIVD van plan waren geweest om een aanslag te plegen. De vijf werden aangehouden in Amsterdam, Amersfoort, Den Haag en Schiedam en zouden contacten hebben gehad met een radicaal moslimnetwerk. ,,Justitie verdacht de vijf ervan dat ze bezig waren geweest met de voorbereiding van een een bomaanslag'', aldus Koppe. ,,Maar dat was op basis van één tip van de AIVD, zonder onderzoek of die tip wel klopte. Uiteindelijk had het openbaar ministerie geen zaak en zijn ze alle vijf heengezonden.''

De AIVD houdt volgens een woordvoerder vol dat die vijf verdachten wel degelijk zijn opgepakt omdat ze aanslagen zouden voorbereiden. De inlichtingendienst zoekt uit wat het onderzoek naar die Nederlandse Al-Qaeda-cel heeft opgeleverd. Minister Remkes was niet eerder op de hoogte van de afgeluisterde telefoongesprekken dan dat ze in de krant stonden. Remkes zei vanochtend dat hij er niet verbaasd over is dat Nederland op dergelijke lijstjes voorkomt.

VVD-woordvoerder Wilders wil van de minister weten hoe de Spaanse en Nederlandse veiligheidsdiensten informatie uitwisselen. Het is volgens hem nieuw dat terroristen daadwerkelijk op het punt hebben gestaan om een aanslag op Nederlands grondgebied te plegen. Ook Wilders sluit niet uit dat het gaat om die groep Rotterdamse verdachten. ,,Maar we weten ook dat er bijvoorbeeld gerecruteerd wordt in gevangenissen en huizen van bewaring.''

De AIVD zegt ,,niet uit te sluiten'' dat de persoon die nu in de transcriptie van de telefoontaps genoemd wordt, tot de eerder genoemde vijf Rotterdamse verdachten hoort. Het landelijk parket van het openbaar ministerie wil daar niet over speculeren. ,,Wij weten wel op basis van de informatie van de AIVD dat er wel degelijk iets aan de hand was in Nederland'', zei woordvoerder van het landelijk parket vanochtend. ,,Het feit dat de vervolging tot vrijspraak heeft geleid betekent niet dat er niets aan de hand was. Er zit een gat tussen wat de AIVD weet over moslim-extremisme, en wat het OM kan bewijzen voor de rechtbank.''

De AIVD wil om ,,operationele redenen'' niet ingaan op de berichten in de Spaanse en Italiaanse media. De dienst kwam de afgelopen jaren verschillende keren naar buiten met informatie over de dreiging van moslim-extremisme, ook op Nederlands grondgebied. Volgens de inlichtingendienst heeft ,,een aantal'' moslims in Nederland het radicaliseringsproces doorlopen, en zijn zij gerecruteerd voor de jihad, met de uiteindelijke bedoeling om `martelaar' te worden. Enkele weken geleden meldde de AIVD dat de inlichtingendienst een ,,zeer fluïde groep'' onderscheidt van ongeveer honderdvijftig personen in Nederland die banden hebben met terroristische netwerken. AIVD-directeur Van Hulst noemde de dreiging van islamitisch terrorisme toen voor Nederland nog altijd ,,aanzienlijk en voorstelbaar''.

    • Jos Verlaan
    • Rob Schoof