Liever paardenbiefstuk dan vitaminen

Geen voedingssupplementen maar paardenbiefstukken. Het Nederlands elftal probeert aan de vooravond van het EK de dopingdreiging op natuurlijke wijze te lijf te gaan. Ondertussen is er nog onzekerheid over vier testen.

Sinds zijn aanstelling als bondsarts van de KNVB adviseert Gert Jan Goudswaard de spelers van het Nederlands elftal voor de zekerheid geen voedingssupplementen in te nemen. Oranje-kok Johan Klein Gebbink zorgt in de keuken van het Pine Cliffs-hotel nabij Albufeira in de Portugese Algarve dat de spelers aan voedingswaarde niets te kort komen.

Bij het wereldkampioenschap in 1998 was het nog usance om creatine te slikken. Dat middel heeft een positief effect op het herstel van het lichaam na een zware inspanning. Ook dat heeft Goudswaard afgeraden. ,,Creatine sorteert alleen effect in hoge dosering'', vertelt de bondsarts. ,,Het middel heeft dan als nadeel dat het lichaam wat meer vocht vasthoudt. Daardoor wordt de gevoeligheid voor blessures groter. Los nog van het gevaar van vervuiling.''

De machines die voedingsupplementen vervaardigen kunnen restanten bevatten van eerder geproduceerde doping geduide middelen, zo luidt de theorie. Daarom zoekt Goudswaard het alternatief liever in gezonde voeding. De spelers van het Nederlands elftal zullen dezer dagen op de menukaart regelmatig paardenbiefstuk zien staan. ,,Dan krijg je ook creatine binnen'', zegt Goudswaard. ,,In de spier van het paard zit een energiesubstraat.''

Desondanks blijft vanuit de Oranje-selectie volgens Goudswaard vraag bestaan naar voedingssupplementen als multivitaminen en vitamine C. ,,Ik vind dat ik de spelers dan moet waarschuwen voor de gevaren. Ondertussen staat er op internet wel een lijst van het Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken (NeCeDo). Hierop zijn schone, gecontroleerde supplementen te vinden, compleet met naam, toenaam en serienummers. Maar als je honderd procent zeker wilt zijn, moet je ze gewoon niet nemen.''

Naast de voedingsaspecten waakt Goudswaard ook over het vochtverlies van de spelers. Na de regen en koelte van Zwitserland is Oranje in de droogte en warmte van de Algarve terecht gekomen, waar het kwik minimaal twaalf graden hoger staat. Volgende week zal het Nederlands elftal twee keer naar het noorden vliegen (Porto en Aveiro) om vermoedelijk weer in lagere temperaturen de groepswedstrijden tegen respectievelijk Duitsland en Tsjechië te spelen.

Oranje is in deze situatie beland omdat bondscoach Dick Advocaat al in een vroeg stadium een goed vijfsterrenhotel met veel ontspanningsmogelijkheden wilde vastleggen. Goudswaard zegt dat fysiologisch en klimatologisch gezien het minste risico is genomen. ,,Als we een hotel in het noorden hadden besproken en de loting zou ons voor de groepswedstrijden naar het warme zuiden hebben gestuurd dan waren we wél in het nadeel geweest.''

De bondsarts was minder gelukkig met de noodzakelijke vluchten naar Porto, in totaal zes keer en als Oranje groepswinnaar wordt gaat het team van Advocaat nog minimaal twee keer de lucht in. ,,In principe is vliegen niet prettig'', aldus Goudswaard. ,,Heen vind ik nog niet zo'n probleem, maar onmiddellijk na de wedstrijd terugvliegen is wel nadelig. Er ontstaat dan in het lichaam een ongewenst soort ontstekingsmechanisme, dat zal worden ondervangen met het dragen van `compressiebroeken'.''

Goudswaard verkeerde gisteren nog in onzekerheid over de uitslag van de out-of-competition-controle die de Europese voetbalunie heeft uitgevoerd bij vier spelers van het Nederlands elftal. De onderzoekers van de UEFA klopten vorige week in het Zwitserse Lausanne aan in hotel Beau-Rivage Palace voor een steekproef. Na controles bij wedstrijden moet de laboratoriumuitslag op last van de UEFA binnen 48 uur bekend zijn, maar in dit geval werd Goudswaard tot vandaag in het ongewisse gelaten.

De voormalige clubarts van Glasgow Rangers, die twee jaar geleden met bondscoach Dick Advocaat de overstap maakte naar Zeist, zou vandaag informeren waar de uitslag blijft.

Oranje heeft een slechte reputatie op het gebied van doping. In de urine van Frank de Boer, Jaap Stam en Edgar Davids werd in 2001 een te hoog nandrolongehalte ontdekt. Goudswaard, die in de periode 1991-1992 arts-onderzoeker was van het NeCeDo, denkt dat de internationals destijds wellicht het slachtoffer zijn geworden van vervuilde voedingssupplementen. De oorzaak van de positieve testen is overigens nooit aan het licht gekomen. Het is ook mogelijk dat de genoemde spelers een hormoon hebben binnengekregen van vlees van dieren die een hormoonbehandeling hebben gehad.

Een aantal spelers van de selectie van het Nederlands elftal arriveerde in de voorbereiding op het EK met een conditionele achterstand. Goudswaard: ,,Van hen was het vetpercentage aan de hoge kant. Dat moet je koppelen aan het gewicht. Hoe dat kan bij profvoetballers van Europese topclubs? Zodra een competitie is beslist wordt er bij een club toch wat minder hard getraind. Ruud van Nistelrooy, die met Manchester United recent nog de finale om de Engelse FA Cup heeft gespeeld, kwam bij ons anders binnen dan spelers van een club die al kampioen was (Goudswaard noemt geen naam, maar Ajax was al enkele weken in bezit van de landstitel, red.). We hebben dat de afgelopen weken proberen gelijk te trekken. De vetpercentages zijn regelmatig tussentijds gecontroleerd. De lichamelijke conditie werd gepeild aan de hand van shuttle-run-testen. Het uitgangspunt vormde gegevens van metingen rondom de oefeninterland tegen Griekenland op 28 april toen alle spelers nog volop in competitie waren. Vervolgens werd een maand later voor het duel met België een tussenbalans opgemaakt. De testen zijn bovendien vergeleken met de resultaten van vier jaar geleden voor het EK van 2000.''

Of spelers als Andy van der Meyde, Marc Overmars en Patrick Kluivert, die bij hun werkgevers afgelopen seizoen weinig in actie kwamen, een conditionele achterstand hebben ten opzichte van hun ploeggenoten, wil Goudswaard niet bevestigen. ,,Dat kunnen geringe verschillen zijn.''