Allawi neemt het op voor Koerden

In een poging een eerste crisis binnen het toekomstige Iraakse leiderschap te voorkomen heeft premier Iyad Allawi gisteren verklaard dat de in maart overeengekomen interim-grondwet voorlopig van kracht blijft. Allawi deed die belofte nadat de belangrijkste Koerdische leiders in het land dreigden hun steun aan de regering op te zeggen.

De Koerden uitten dat dreigement uit frustratie over de dinsdag unaniem aangenomen VN-resolutie over Irak. Daarin is tegen de wens van de Koerdische minderheid in een verwijzing naar de grondwet weggelaten. Die garandeert een hoge mate van autonomie voor het Koerdische noorden. De interim-grondwet is bewust niet genoemd om te voorkomen dat de shi'itische geestelijke Sistani zijn steun zou intrekken.

Allawi heeft nu gezegd dat de grondwet van kracht blijft tot de Iraakse verkiezingen eind dit jaar of begin volgend jaar. Daardoor zijn de Koerden voorlopig verzekerd van het behoud van hun rechten. De interim-grondwet erkent het bestaan van een autonome Koeridsche regio en verleent de Koerden verregaande rechten om die autonomie te beschermen.

Maar de verklaring van Allawi is een tijdelijke oplossing van een explosief probleem. Verscheidene shi'itische leiders hebben al verklaard dat zij na de verkiezingen, die hen een vrijwel gegarandeerde zetelwinst in het nieuwe Iraakse parlement zullen opleveren, de rechten voor de Koerden zullen afschaffen. De toevoeging van die rechten was het resultaat van een compromisvoorstel dat de Koerden te elfder ure deed instemmen met de interim-grondwet.

Het Koerdische leiderschap heeft voorzichtig instemmend gereageerd op de verklaring van Allawi. Maar woordvoerder Barem Saleh, een hoge leider van de Patriottische Unie van Koerdistan, sprak zijn zorgen uit over het gebrek aan de steun van de shi'itische leiders aan de grondwet.

Volgens de regels van het democratisch proces voor Irak wordt de interim-grondwet permanent van kracht met een meerderheid van stemmen in het parlement, tenzij in drie van de achttien provincies de grondwet wordt afgewezen. In drie provincies zijn Koerden in de meerderheid. VN-gezant Brahimi, een van de architecten van de interim-regering, zei erop te vertrouwen dat Koerden en shi'ieten overeenstemming zullen bereiken.