Recht op de Antillen

Tegelijk overheidsschulden afbetalen en schrijnende armoede bestrijden: het lijkt een onmogelijke taak voor de nieuwe Antilliaanse premier Etienne Ys. De eilanden verpauperen en alleen al de rente voor de miljardenschuld kost het koninkrijks-deelstaatje ter grootte van de stad Eindhoven zo'n 60 miljoen euro per jaar. Die bestuurlijke knoop vergt een Houdini. Ys wil de belastinginkomsten verhogen, maar dat valt niet mee tijdens een jarenlang voortdurende economische malaise, die steeds meer Antillianen ertoe brengt om zich in Nederland te vestigen. Zo verplaatst de Antilliaanse misère zich naar Den Helder, Amsterdam of Dordrecht. Toch is het aantreden van Ys ook een succes. Dankzij de inspanningen van justitie moest het met corruptie besmette kabinet van premier Mirna Godett aftreden. Nadat nota bene de minister van Justitie zelf, Komproe, in staat van beschuldiging was gesteld, legde Godett het loodje. Ze zat er eigenlijk namens haar broer, Antony Godett, de in eerste aanleg voor corruptie veroordeelde politieke leider van de partij Frente Obrero. Het is een zegen dat deze partij niet meer aan de macht is.

De betekenis van een goed functionerend justitieel apparaat in de Antillen kan niet worden onderschat. De Antillen zijn een belangrijk illegaal overslaggebied voor drugs en met de enorme sommen die daarmee gemoeid zijn, kunnen criminelen alles kopen, in de Antillen en uiteindelijk ook in Nederland zelf. Arme Antilliaanse burgers leven op als zij zien dat criminele bestuurders hun verdiende loon krijgen. Corruptiebestrijding voorkomt dat geld in de verkeerde zakken terechtkomt. Zo kan ook weer worden bespaard op overbodige overheidsuitgaven. Herstel van de Antillen staat of valt bij de kwaliteit van de rechtsstaat.

In justitie op de Antillen moet Nederland dus blijven investeren. Het is de enige garantie dat geld uit Den Haag ook enigszins goed terechtkomt. Voornamelijk uit Nederland afkomstige rechters, rechercheurs en officieren van justitie houden gepaste afstand van de lokale politiek. Op het eiland Curacao is het justitie-apparaat versterkt maar het eiland Sint Maarten heeft extra capaciteit nodig. Een rechtsstaat is de basis voor een goed ondernemingsklimaat en dat helpt de belastingopbrengsten.

De Nederlandse regering heeft een zware verantwoordelijkheid in de Antillen. Nederland profiteert mee van de fiscale Antillenroute. Nederlandse criminelen en zakenlieden spelen een rol in de corruptie op de Antillen. De sociale ellende die in de Antillen ongemoeid wordt gelaten, komt uiteindelijk op de Nederlandse straten terecht. Daar wordt het niet goedkoper op voor Den Haag.

De nadruk die premier Ys legt op bezuinigingen en controle op overheidsuitgaven is hoopgevend. Het is wel al eerder geprobeerd. Toch verdient Ys krachtige steun van Den Haag, want er is weinig tijd. Over anderhalf jaar zijn er weer verkiezingen. Voorkomen moet worden dat corrupte politici dan misbruik maken van de teleurstellingen van de eilandbewoners.