Profiteren van onbehagen burgers

Drie kleine partijen strijden voor een zetel in het Europees Parlement. Zij beloven minder corruptie, meer oog voor dieren en minder immigranten.

Drie kleine partijen in Nederland hopen morgen als nieuwkomers in het Europees Parlement te worden gekozen. Europa Transparant van `klokkenluider' Paul van Buitenen, de Partij voor de Dieren en de Lijst Pim Fortuyn (LPF). Volgens opiniepeiler Maurice de Hond maken de nieuwelingen een goede kans. ,,Een stem op deze partijen is een stem tegen de huidige gevestigde orde in Brussel'', aldus De Hond.

De kritische opstelling van deze partijen over Europa kan er volgens De Hond zelfs toe leiden dat het animo voor de verkiezingen groter wordt. Kiezers die gewoonlijk thuisblijven hebben nu een alternatief om een anti-Europastem te laten horen. Bij de vorige verkiezingen voor het Europees Parlement, in 1999, was de opkomst 29 procent.

Van Buitenen denkt inderdaad te kunnen profiteren van het gevoel van onbehagen bij de burgers over Europa. ,,Ik krijg veel reacties van mensen die zeggen dat ze normaal niet stemmen bij de Europese verkiezingen, maar me nu verzekeren: `ik stem op jou''', zegt Van Buitenen. ,,Mensen vinden het goed dat een partij fraude en misstanden in Brussel boven water wil zien te krijgen.''

Van Buitenen maakte zes jaar geleden als Nederlands ambtenaar bij de Europese Unie furore met onthullingen over vriendjespolitiek en corrupte praktijken binnen de Europese Unie. Ambtenaren en Europese Commissarissen raakten in opspraak, omdat ze opdrachten en subsidies aan familie of vriendjes hadden verstrekt. Dat leidde in 1999 tot de val van de Europese Commissie.

De campagne voor Europa Transparant heeft Van Buitenen vooral gevoerd via de media en via deelname aan verkiezingsdebatten. ,,Ik heb geen leuk uiterlijk en ik heb geen geld voor een grote campagne'', zegt hij. De lijsttrekker zegt een waslijst te hebben van mogelijke misstanden in Brussel. ,,Zodra ik gekozen word, beschik ik over een apparaat om het uit te zoeken.''

De Partij voor de Dieren uit Amsterdam is net als Europa Transparant een `single issue' partij. Maar terwijl Buitenen vooral zichzelf in de strijd gooit, profileert de Partij voor de Dieren zich met bekende Nederlanders. De schrijvers Kees van Kooten, Harry Mulisch en Maarten 't Hart en wetenschapper Paul Cliteur steunen de partij. De campagne wordt betaald door 200 donateurs.

Lijsttrekker Marianne Thiemen is tevreden over de reacties die ze vanuit het land krijgt. De Partij voor de Dieren ontvangt volgens haar steunbetuigingen uit allerlei politieke hoeken, van VVD tot SP en LPF..,,We zijn niet links en we zijn niet rechts'', zegt Thiemen, 32 jaar en werkzaam bij de Bond voor Dieren. Ook veel niet-stemmers bellen volgens haar om te laten weten dat ze deze keer op de Partij voor de Dieren stemmen. ,,Al krijgen we maar één zetel, dan is dat veelzeggend. Andere partijen zullen dan harder gaan lopen om een eind te maken aan misstanden met dieren in Europa'', zegt Thiemen.

De LPF, die ook een zetel tracht te veroveren in het Europees Parlement, speculeert op het wantrouwen bij de Nederlandse burgers tegenover de gang van zaken in Brussel. De deur dicht voor immigranten, Turkije niet in de Europese Unie en referenda in Europa – dat zijn de belangrijkste thema's die lijsttrekker Jens van der Vorm-de Rijke tijdens de campagne heeft uitgedragen. ,,De kloof tussen politiek en kiezer is een afgrond geworden'', zegt Van der Vorm. ,,De kiezer heeft door dat hij geen invloed heeft in Brussel. Met zoveel wantrouwen in de politiek is het beter de Europese verkiezingen af te schaffen. Uit liefde voor Europa.'' Een scepticus vindt hij zich niet. ,,Maar het politieke debat moet in Nederland gevoerd worden, niet in Brussel.''