Japans kroonprinselijk paar wil `modern' leven

De Japanse kroonprins Naruhito wil veranderingen in de manier waarop het kroonprinselijk paar zijn publieke taken vervult. De prins wil zijn `uitgeputte' vrouw Masako weer op de been krijgen.

Naruhito heeft dit gisteren in een schriftelijke verklaring bekendgemaakt. Daarin geeft hij verdere uitleg over een opmerking van zijn kant die vorige maand veel ophef veroorzaakte. Masako is ,,uitgeput'', zei de kroonprins toen op een persconferentie, door haar inspanningen zich aan te passen aan het milieu van het keizerlijk huis, dat slechts als extreem vormelijk kan worden omschreven.

De kroonprins schrijft dat hij wil dat Masako ,,van nu af aan activiteiten onderneemt waarin de moderne tijd zich reflecteert en waarin zij, met het zelfvertrouwen en de energie die haar oorspronkelijk eigen zijn, haar ervaringen kan ontplooien.'' Masako heeft gestudeerd aan de universiteiten van Harvard en Oxford en was tot haar huwelijk diplomate met een goede carrière in het vooruitzicht. Haar huwelijk maakte aan al deze eigen activiteit een einde, al hoopte ze als lid van het keizerlijk huis een bijdrage aan verbetering van de internationale relaties van Japan te kunnen leveren via bezoeken aan het buitenland.

Van deze bezoeken is niets gekomen. Onder meer omdat er ,,te veel aandacht is geweest voor het probleem van troonopvolging'', schrijft Naruhito nu. Pas na acht jaar huwelijk werd in 2001 het eerste kind geboren. Voor velen was echter ook dit een teleurstelling omdat het om een dochter ging, terwijl de wet bepaalt dat alleen mannelijke erfgenamen de troon kunnen overnemen.

De grote vraag is van welke kant er vooral grote druk op Masako werd uitgeoefend. Was dat vanuit de familie zelf? Of vanuit het omvangrijke ambtelijke apparaat rondom de familie, het zogeheten Agentschap voor het Keizerlijk Huishouden? Dat instituut telt zo'n 1.500 ambtenaren en is tamelijk onafhankelijk van de familie. Het is een zelfbenoemde hoeder van tradities die extreem ver gaan.

Daarom schrijft Naruhito nu dat hij ,,uitgebreid overleg wil voeren met het Agentschap voor het Keizerlijk Huishouden'' aangaande Masako's herstel. Het is in deze gesprekken dat hij met het Agentschap ook ,,aard en inhoud van de publieke functies'' van het kroonprinselijk paar wil bespreken. ,,We willen dat het Agentschap goed naar de mening van het kroonprinselijk paar luistert en manieren bedenkt om hun last te verlichten'', schrijft de krant Asahi Shinbun vandaag. Want ,,blijkbaar is hun mening tot dusver niet goed tot het Agentschap doorgedrongen''.

Typerend voor de onafhankelijkheid van het Agentschap is dat publicatie van de verklaring plaats had tijdens een persconferentie van het hoofd van het Agentschap. Een ambtenaar dus. Deze man, Toshio Yuasa, zei zich te willen inzetten voor het ,,concretiseren'' van de ,,gedachten'' van de kroonprins, maar noemde als enige belangrijke kwestie voor Masako's herstel een ,,medische behandeling'' voor haar ,,fysieke en psychische'' problemen. Terwijl de kroonprins wijst op de stress die een leven van aanpassing aan het keizerlijk milieu heeft veroorzaakt bij zijn vrouw en voorstellen doet voor aanpassingen, ziet ambtenaar Yuasa de kroonprinses vooral als een medisch geval.