Hollywood strijkt even neer in vluchtelingenkamp

Schuldgevoelens en goede bedoelingen, daar draait het soms om in Beyond Borders, een soap-operatesk liefdesdrama, dat de hoofdpersonen gedurende twee decennia over de grenzen van diverse wereldpolitieke brandhaarden in elkaars nabijheid brengt.

Hulpverlener Nick Callahan wil mensen redden, dat is zijn passie, daar vloekt hij om en daar schreeuwt hij voor. Er sterven er elke dag veertig in zijn vluchtelingenkamp in Ethiopië, dat van de fundraisers geen geld meer krijgt omdat het land plotseling communistisch is geworden. Het is 1984.

Society-echtgenote Sarah Bauford (Angelina Jolie) is zo ontdaan van het uitgehongerde kind dat dokter Callahan tijdens een Londense benefietavond tussen hoofdgerecht en dessert serveert, dat zij de volgende dag besluit zelf al haar spaargeld naar Afrika te brengen en daarna voor de Verenigde Naties gaat werken.

Maar het is overduidelijk dat zij vooral erotisch geprikkeld is geraakt door deze ruige held. Het maakt de rol van Angelina Jolie, in het echte leven `goodwill'-ambassadrice van de UNHCR en door Kofi Anan met een speciale `Citizen of the World Award' onderscheiden, er niet geloofwaardiger op.

Scenarist Caspian Tredwell-Owen deed vele jaren research naar het vluchtelingenprobleem. Maar in de handen van actiespecialist Martin Campbell –hij regisseerde onder meer de James Bond-film Goldeneye - werd Beyond Borders een larmoyante draak. Honger op z'n Hollywoods.

Nederlander Yorick van Wageningen speelt er zijn eerste grote Amerikaanse rol in. Hij mag helemaal in zijn eentje de machinaties verbeelden van de CIA en andere geheime diensten met de binnenlandse politieke situaties in crisisgebieden, vooral als daar het `rode gevaar' als onderstroom meespeelt.

De film brengt de hoofdpersonen achtereenvolgens naar Ethiopië, Cambodja en Tsjetsjenië, maar wat als politiek commentaar misverstaan kan worden, is niet meer dan een hulpmotor voor de plot. Op dezelfde manier redt Sarah in elk land waar ze komt wel een kind – uit de tientallen kinderen en volwassenen die daarbij sterven. Een effectievere manier om de toeschouwer te dwingen de voorgeschreven kant op te kijken is nauwelijks denkbaar. Het maakt wel nieuwsgierig naar de omstandigheden waaronder de figuranten voor deze Hollywoodproduktie zijn gecast.

Dat is de kant van de broeierige blikken, van de tragische liefde tussen twee mensenredders, die op beslissende momenten gelukkig zelden gestoord worden door de strijders van de Rode Khmer als ze proberen momenten van verzengende seksuele spanning op te bouwen.

Misschien is het maken van een publieksfilm over de vluchtelingenproblematiek zonder zo'n schaduwthema niet goed mogelijk. Ook in Stephen Frears intelligentere Dirty Pretty Things hield een romance de aandacht vast. Maar om kinderen te laten sterven om twee koningskinderen bijeen te laten komen, is wel een hoge prijs. Zeker als we nooit deelgenoot mogen worden van de tol die de karakters daar zelf voor betalen.

Beyond Borders. Regie: Martin Campbell. Met: Angelina Jolie, Clive Owen, Teri Polo, Linus Roache, Noah Emmerich, Yorick van Wageningen, Timothy West, Keelan Anthony. In: 5 bioscopen.