Gevecht op de kabel

KPN wil de doorgifte van televisie en radio gaan verzorgen. Via de verbaasde kabelmaatschappijen. `We laten ons niet naar de slachtbank leiden.'

De kabelbedrijven zullen het niet snel toegeven, maar de ambitie van KPN om actief te worden in kabeltelevisie had nauwelijks op een slechter moment naar buiten kunnen komen. De kabelbedrijven mogen dan in hun eigen regio dominant zijn in de doorgifte van televisie- en radiosignalen, dat wil nog niet zeggen dat zij winstgevend zijn. Sterker nog, om een einde aan de rode cijfers te maken zijn ze juist druk bezig om de tarieven te verhogen.

Tot in de jaren negentig waren de kabelnetwerken in de meeste gevallen in handen van gemeentes. Tegen de voorwaarden dat de tarieven nauwelijks verhoogd zouden worden hebben grote partijen als Casema, UPC en Essent voor veel geld de netwerken overgenomen. Doel was om tal van nieuwe diensten aan te bieden: de doorgifte van een dertigtal zenders zou goedkoop blijven, de kabelbedrijven zouden hun verdiensten halen uit extra diensten, als films op bestelling en internet. De overnamekosten, de hoge investeringen voor modernisering en de tegenvallende belangstelling voor nieuwe diensten zorgden voor rode cijfers.

Geen wonder dat de kabelbedrijven geen trek hebben in KPN op `hun' netwerken. ,,De ambitie van KPN is interessant, maar het zal jaren duren voordat het bedrijf daadwerkelijk op de kabel zit'', zegt advocaat J.F.A. Doeleman van Houthoff Buruma. Namens gemeentes als Alphen aan den Rijn en Amstelveen procedeert hij tegen kabelbedrijven om, volgens hen ongeoorloofde, tariefsverhogingen tegen te gaan. De kabelaars zullen volgens hem alles uit de kast halen om nieuwe toetreders tegen te houden. ,,Externe internetaanbieders proberen ook al jaren een plaatsje op de kabel te krijgen, maar vooralsnog tevergeefs.''

Toetreding tot de kabel is volgens Casema-topman J. Molenkamp in de nieuwe telecomwet zeker mogelijk. ,,Maar dan moet KPN wel nieuwe diensten leveren en niet alleen de bestaande programma's willen doorgeven.'' Op de vraag of Casema dit zal trachten te voorkomen is Molenkamp duidelijk. ,,We laten ons niet vrijwillig naar de slachtbank leiden.''

Bestuurder E. Blok van KPN denkt desondanks al volgend jaar een televisiepakket te kunnen aanbieden. ,,Daarbij ga ik er van uit dat toezichthouder Opta een rol zal spelen. Ook op het telefoonnet heeft het geen jaren geduurd voordat andere aanbieders actief konden worden, mede door Opta.''

KPN heeft als geen ander ervaring in het gevecht om monopolies. Nog altijd worden er harde gevechten geleverd met aanbieders als Tele2 en Pretium die capaciteit bij KPN inkopen. De oude monopolist wil nu zelf voor meer keuze in kabelland zorgen. ,,Wij gaan niet zelf programma's maken. In een latere fase willen we wel eigen pakketten samenstellen met aanbod voor specifieke doelgroepen. Klanten die én spraak, én internet én televisie bij ons kopen zullen voordeliger tarieven krijgen.''

Volgens de kabelwereld moet de stap van KPN vooral als een politieke manoeuvre worden gezien. ,,Uit ervaringen in het buitenland blijkt dat ook via ADSL [breedbandverbinding over de telefoonlijn] televisie kan worden verspreid en als dat mogelijk is hebben ze geen capaciteit op de kabel nodig'', zegt directeur R. van Esch van kabelbrancheorganisatie Vecai. ,,Volgens mij dient dit plan alleen maar om de aandacht af te leiden van hun streven om een groter belang in Digitenne [tv-distributie via ether] te krijgen, waar de politiek nu nog vraagtekens bij zet.''

Volgens KPN is van een politieke agenda helemaal geen sprake. Distributie via ADSL is volgens KPN nog niet goed genoeg. ,,We denken gewoon dat we met onze kennis en ervaring goedkoper televisie kunnen aanbieden. Daar kan de consument van profiteren.''