`Gedragscode Tabaksblat ingeburgerd'

Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen volgen over een breed front de aanbevelingen op van de commissie-Tabaksblat voor goed ondernemingsbestuur. Dit blijkt uit een onderzoek van bureau Iris.

De gedragscode wordt het slechtst nageleefd als het gaat om de hoogte van vertrekpremies voor bestuurders en de mate van onafhankelijkheid van Nederlandse raden van commissarissen.

Het onderzoek, waarvan de resultaten vanmorgen werden gepresenteerd, is een inventarisatie door onderzoeksbureau Iris een half jaar nadat de naar commissievoorzitter Morris Tabaksblat genoemde code in werking is getreden. In de code-Tabaksblat zijn gedragsnormen vastgelegd voor bestuurders, aandeelhouders en commissarissen van beursgenoteerde bedrijven. Bedrijven mogen hier wel van afwijken, zo lang zij daar goede redenen voor kunnen aanvoeren en de aandeelhoudersvergadering de uitleg hiervan accordeert.

Onderzoeksbureau Iris vertaalde de code-Tabaksblat in 76 meetbare onderwerpen en hield 88 ondernemingen tegen het licht. Voedingsbedrijf Numico blijkt volgens deze methodiek de aanbevelingen van Tabaksblat het meest te hebben opgevolgd. Vastgoedbeleggingsfonds Nieuwe Steen Investments het minst. Bij Numico werden de rechten van aandeelhouders sterk uitgebreid, onder meer doordat de certificaten zonder stemrecht werden vervangen door aandelen met stemrecht. Bedrijven die het afgelopen jaar hun besturingsmodel sterk verbeterden zijn onder meer supermarktconcern Ahold, telecombedrijf KPN en voedingsbedrijf Wessanen. Raambekleder Hunter Douglas heeft daarentegen ,,niet veel geleerd''. Net als een meting van Iris in oktober vorig jaar komt het familiebedrijf zeer slecht uit de bus als het gaat om transparantie. ,,De corporate governance-cultuur van de onderneming past daarmee prima bij de producten die ze maakt: laat pottenkijkers niet binnen'', constateren de onderzoekers.

Over de gehele linie blijft de informatieverschaffing over de raad van commissarissen nog achter. Zo melden de meeste bedrijven nog niet de aanbevolen informatie over de mate van aanwezigheid van commissarissen bij vergaderingen. Bijna de helft van de commissarissen blijkt meer commissariaten te hebben dan het maximum van vijf dat Tabaksblat aanbeveelt, een bepaling die erop gericht is het old boys network te doorbreken.

Slechts 17 procent van de onderzochte ondernemingen hanteert op dit moment de maximale vergoeding van een jaarsalaris bij onvrijwillig vertrek. Volgens Iris komt dat vooral doordat veel afspraken over optie-, aandelen- en afvloeiingsregelingen vóór de code-Tabaksblat zijn gemaakt.

Volgens de onderzoekers wordt beter en meer verantwoord ondernemen beloond op de beurs. Omdat hier bij Nederlandse bedrijven grote vooruitgang is geboekt, verwachten zij een herwaardering van deze beursfondsen door de financiële markten.