`Drie miljoen demonstranten' in China

Wat doe als je uit je huis wordt gezet, als je landbouwgrond je wordt afgepakt, als je je loon al maanden of zelfs jaren niet meer hebt ontvangen of als je je baan verliest?

Meer en meer Chinezen besluiten dan om uit wanhoop maar te protesteren: dat is niet alleen een van de weinige manieren om je woede te uiten, meer dan vroeger maak je ook in elk geval enige kans dat er aan een deel van je eisen tegemoet wordt gekomen. De Chinese overheid is voor niets banger dan voor protesten. Volgens buitenlandse waarnemers komt het steeds meer voor dat de politie een financiële tegemoetkoming biedt in ruil voor het opgeven van de protesten, terwijl de demonstranten vroeger vrijwel altijd met het nodige geweld uiteen werden gedreven, waarna de leiders van het protest achter de tralies werden gezet.

Vorig jaar ging het volgens officiële Chinese cijfers om meer dan drie miljoen demonstranten, vijftien procent meer dan in het jaar daarvoor. De protesten worden grootschaliger, en de organisatie ervan wordt steeds professioneler, zo meldde het Chinese tijdschrift Outlook onlangs. Volgens het Chinese ministerie van Openbare Veiligheid ging het vorig jaar om zo'n 58.000 `massa-incidenten', de officiële term voor openbare protestacties.

Veel van de protesten hebben te maken met conflicten over het gebruik van land. Zowel arme stadsbewoners als boeren worden van hun plek gedwongen omdat ze plaats moeten maken voor commercieel meer interessante projecten. Daarbij worden ze onvoldoende gecompenseerd, en omdat veel plaatselijke ambtenaren onder één hoedje spelen met de projectontwikkelaars, is het moeilijk om bij de overheid verhaal te halen.

Ook het soms jarenlang niet betalen van lonen of pensioenen leidt vooral in het noorden van China regelmatig tot conflicten. De arbeiders beschuldigen hun bazen ervan dat zij de achterstallige uitbetalingen er voor eigen gebruik doorheen jagen met de aanschaf van dure auto's, het verorberen van extravagante maaltijden en regelmatig bordeelbezoek, en dat het vooral daarom zo slecht gaat met de staatsfabrieken waarvoor ze hebben gewerkt.

Een groeiende groep mensen voelt zich buitengesloten van de nieuwe welvaart die ze overal om zich heen zien ontstaan. Velen voelen zich onrechtvaardig behandeld door een corrupte overheid. En omdat de rechtsstaat nog zo zwak ontwikkeld is, geven steeds meer mensen uiting aan hun frustraties door te demonstreren.