De ideale opstelling

Zijn de routiniers van het huidige Nederlands elftal bereid alles te geven voor een laatste kunstje? Die vraag zal beantwoord worden op het komende Europees kampioenschap. Van der Sar, Stam, Davids, Cocu, De Boer, Overmars en Van Hooijdonk zijn gelouterde voetballers. Ze moeten zeggen: `We hebben nu al zoveel meegemaakt, hier willen we ook nog een keer winnen'.

Hoewel Oranje is ingedeeld bij sterke tegenstanders als Duitsland en Tsjechië vind ik dat ons team de volgende ronde moet halen. De eerste wedstrijd tegen Duitsland zal van groot belang zijn voor het verdere verloop van het toernooi. Dán zullen de routiniers vertrouwen dienen uit te stralen. De Duitsers kampen met een geweldig spitsenprobleem. Klose maakt bijna geen doelpunten. Bobic (32) is al op leeftijd. Middenvelder Ballack blijkt daardoor vaak de gevaarlijkste aanvaller.

Tsjechië is op papier de moeilijkste tegenstander, ook omdat we tegen dat team in de kwalificatiewedstrijden hebben gelijkgespeeld en verloren. Maar ik vind dat je naar de nederlaag in Praag genuanceerd moet kijken. Zo slecht werd er toen door het Nederlands elftal niet gevoetbald. Oranje verloor omdat Davids uit het veld werd gestuurd en de Tsjechen tegelijkertijd een strafschop kregen. Het is gunstig dat Letland als laatste tegenstander volgt in groep D. Dat land doet dan mogelijk al niet meer mee.

De eventuele opponent in de kwartfinales komt uit groep C en dat is met Zweden,Bulgarije, Denemarken en Italië ook een heel mooie poule. De Zweden spelen momenteel wel aardig. Ze hebben Larsson in de spits, maar ook Allbäck, mijn voormalige aanvaller bij Heerenveen die tegen Finland onlangs twee keer scoorde.

De nederlaag in de voorbereiding tegen België was een goede les. In Portugal zullen veel ploegen zo defensief spelen als de Belgen in Eindhoven. Van Duitsland, Tsjechië en Letland verwacht ik niet anders. De Zweden en Denen opereren per definitie ook zo. Bij de Italianen hangt het van hun vertrouwen af. Tegen verdedigend ingestelde ploegen kun je op twee manieren spelen: je begint vol op de aanval en je scoort. De tegenstander moet dan komen en je krijgt daardoor meer ruimte. Of je start voorzichtig en je probeert de tegenstander uit de tent te lokken. Maar dan mag je absoluut geen domme dingen doen.

Ik zou van begin af aan met drie spitsen voluit gaan. Door de terugkeer van linksback Van Bronckhorst is het Nederlands elftal stabieler geworden. Cocu zou niet mijn voorkeur hebben als laatste man. Dan mis je snelheid achterin en kun je niet ver van het doel spelen. Ik prefereer Van der Vaart – mits hij fit is – boven Kluivert als aangever op het middenveld. Kluivert heeft geen spieren, lijkt absoluut niet in conditie. Hij is weinig attent en gaat te vaak naar de bal toe. Van der Meyde vormt voor de rechtervleugel de enige optie. Op links heb je meer mogelijkheden met Zenden en Overmars of zelfs Van der Vaart. Robben zou ik als pinchhitter inzetten. De kans bestaat dat hij na twee spierblessures bij overbelasting weer wat oploopt. Sneijder staat alleen in mijn ideale opstelling als hij in de rug wordt gedekt door een verdedigende middenvelder.

Ik hoop dat het met de aërobe conditie, het duuruithoudingsvermogen, goed zit bij Oranje. Dat bepaalt of je lichaam goed bestand is tegen de warmte. Uiteraard zijn de meeste spelers afgetraind, maar als je een zwaar seizoen achter de rug hebt kunnen je krachten zijn afgenomen. Bondscoach Advocaat heeft ervoor gekozen in de warmte van de Algarve te trainen. Hier kan het in juni dag en nacht rustig dertig graden of warmer worden. Als het dan in de speelsteden, die in het aanmerkelijk koelere noorden liggen, tien graden koeler is, werkt dat niet in je voordeel. Afgezien van het reizen. Het woog kennelijk zwaar dat de internationals zich in de Algarve optimaal kunnen ontspannen. Als de resultaten straks goed zijn, is deze werkwijze fantastisch. Als het slecht gaat, zal iedereen zeggen: `hoe heeft Advocaat het kunnen bedenken'!

Oranje kan voor een verrassing zorgen op het EK. Ik beschouw Frankrijk als de absolute favoriet. Zidane is misschien wel over the hill, maar andere spelers van dat land zijn zó goed geworden. De Fransen hebben in Thierry Henry een van de beste spitsen van de wereld. Hij is snel, balvaardig, scoort gemakkelijk en werkt voor het team. Spanje speelt bijna thuis, van dat land verwacht ik ook wel wat. En uiteraard moeten we Portugal niet onderschatten. De historie heeft geleerd dat de thuisspelende ploeg zich altijd goed voelt en wat wil laten zien.

Foppe de Haan was tot juni 2004 trainer-coach van SC Heerenveen en schrijft tijdens het EK voor NRC Handelsblad twee keer per week een column.