Wij moeten het klimaat redden

De pas uitgebrachte film The day after tomorrow lijkt een nieuwe stap in het genre rampenfilms. Ditmaal wordt onze planeet bedreigd door klimaatverandering – en die dreiging is niet mis. Tornado's vermorzelen Los Angeles, een reusachtige vloedgolf overspoelt New York en hagelstenen zo groot als golfballen bombarderen Tokyo, waarna een nieuwe ijstijd het noordelijk halfrond in zijn greep neemt.

In de film wordt dit alles veroorzaakt door wereldwijde opwarming, waardoor het poolijs smelt. Die hoeveelheden zoet water stoppen de essentiële oceaanstromingen die gewoonlijk warmte naar het noorden voeren. Dat veroorzaakt het extreme weer, dat uitloopt op de nieuwe ijstijd.

Gelukkig overleven onze helden – vader en zoon – dit alles en worden zij aan het slot herenigd, maar wel in een veel koudere wereld.

Volgens wetenschappers in de echte wereld is de kans dat een klimaatverandering tot een ijstijd zou kunnen leiden maar heel klein. Een klimaatverandering die zich binnen een paar dagen voltrekt, zoals in de film, is fictie.

Dat laat onverlet dat zich wel degelijk een klimaatverandering voltrekt, die zeer ernstige gevolgen hebben voor latere generaties, tenzij wij haar weten in te tomen. De klimaatverandering is tientallen jaren geleden begonnen. De meeste onderzoekers zijn het erover eens dat zij te wijten is aan de toenemende hoeveelheden zogeheten broeikasgassen die wij produceren. Het belangrijkste daarvan is kooldioxide (CO2), die vrijkomt wanneer wij fossiele brandstoffen als steenkolen, olie en aardgas verbranden om energie op te wekken.

De opwarming gaat steeds sneller: de drie warmste jaren die zijn geregistreerd waren 2003, 2002 en 1998. Vorig jaar zijn meer dan twintigduizend mensen voortijdig overleden aan hittestress, hebben bosbranden Zuid-Europa geteisterd en zijn in de landbouw verliezen geleden ter waarde van tien miljard euro. Het is aan ons om dit te voorkomen.

Daartoe moeten wij de uitstoot van broeikasgassen verminderen, en op den duur andere manieren vinden om energie te produceren zonder het klimaat te schaden. Het Kyoto-protocol is het enige echte instrument dat wij daartoe bezitten en daarom moet het van kracht worden.

Maar burgers moeten ook wat doen: niet vergeten het licht uit te doen, niet een halfvolle wasmachine laten draaien en geen papier wegooien dat aan de achterkant nog beschreven kan worden. En voor wie niet zonder auto kan: kies een zuinig type.

Wanneer wij de gemiddelde temperatuur in onze woningen met één graad verlagen, daalt de nota voor de verwarmingskosten met 7 procent, en wie de televisie niet stand-by laat staan, kan het jaarlijks energieverbruik van het apparaat verlagen met 45 procent.

Margot Wallström is Europees commissaris voor Milieu.