`Spijkerbroekenshow' om een stiknaad

Modemerk G-Star is bang voor namaakversies van een eigen spijkerbroek en spant een kort geding aan. De `vervalser' weet van niks. Hoewel? ,,Het gaat hier om een structurele boef.''

Als advocaat van een spijkerbroekenmerk weet hij hoe belangrijk uiterlijk vertoon is. Daarom doet hij amicaal met de rechter, noemt de advocaat van de tegenpartij denigrerend ,,beste man'' en gooit een spijkerbroek losjes de lucht in om deze daarna op het bureau van de rechter neer te vlijen – en er vervolgens zelf óp te gaan zitten.

,,Het gaat hier om een structurele boef'', zegt M. de Zwaan tegen de rechter. De Zwaan is advocaat van het Nederlandse spijkerbroekenmerk G-Star, te koop in ,,nou, eh, alle grotere serieuze vrijetijdswinkels in Europa, de VS en Azië'', zo antwoordt hij op een vraag van de rechter. De gedaagde in deze zaak, die vorige maand in kort geding diende in Den Haag, is Kenvelo. Dat is een keten van kledingwinkels in onder meer Heerlen, Veenendaal, Rijswijk en Roermond. Elk verhaal met een good guy en (in de woorden van De Zwaan) een ,,boef'' bevat ook een conflict, hier samen te vatten als het mogelijk namaken en goedkoper verkopen van spijkerbroeken die wel érg veel op de producten van G-Star lijken.

In maart trof G-Star ze aan, broeken van het merk JP, verkocht in Kenvelo-winkels. G-Star liet beslag leggen en daagde Kenvelo voor het gerecht. Onmiddellijk stoppen met namaken, was de eis. Evenals het inzicht verschaffen in de aantallen geproduceerde broeken en de gemaakte winst. Plus het betalen van 10.000 euro als voorschot op de schadevergoeding.

Kenvelo toonde zich sinds de beslaglegging maar weinig betrokken bij de zaak. Verzoeken om informatie door G-Star werden niet beantwoord, de deuren van winkels bleven dicht, telefoons werden afgesloten. ,,Men verstopt zich'', concludeert De Zwaan. Kenvelo's advocaat A. Caddeo kan zijn opdrachtgever maar met moeite te hulp schieten. ,,Ik werd pas laat verwittigd over deze zaak'', zegt hij. Concreter gezegd: pas de dag voor het kort geding hoorde hij ervan. ,,Daarom moet ik maar een beetje improviseren.''

Niets daarvan bij De Zwaan. Die verhaalt graag nog even over de ,,reeks van kort gedingen en twee bodemprocedures'' waarbij hij namens G-Star betrokken was over vergelijkbare inbreuken op merk- en modelrechten. Hij heeft mappen meegenomen waarmee hij de ontwikkeling van de spijkerbroek poogt te illustreren. ,,Het begon allemaal lang geleden...''

De rechter houdt het liever kort. ,,Het is gewoon een werkmansbroek.''

De Zwaan: ,,Het heeft zich ontwikkeld van mijnbouwbroek tot 2.000-, 3.000-dollar-broek. U kent ze wel. Het houdt niet op en het is mooi te zien wat voor creativiteit daarop wordt losgelaten.''

De Zwaan heeft zes broeken meegenomen, vijf van G-Star, een van JP. Hij spreidt ze allemaal voor de rechter uit en biedt aan meer inzicht te verschaffen. ,,Anders kan ik de dozen nog wel even uit de auto halen. Dan moeten we wel even schorsen. Ik laat graag meer zien.''

De rechter: ,,Nee, nee. Laten we ons concentreren op de vormgeving.''

Volgens De Zwaan is het duidelijk dat de broeken van Kenvelo kopieën zijn van het G-Star-merk `Elwood', dat in oktober 1995 auteursrechtelijk werd beschermd. Onderscheidend aan deze broek zijn onder meer de kniestukken, die bestaan uit ovaalvormige stiksels, horizontale stiksels in de knieholte en stiksels aan de achterkant van de broekspijpen.

Maar de hele zaak berust gewoon op een misverstand, betoogt Kenvelo's advocaat. De broeken waarop beslag gelegd is, ,,kunnen niet met de Elwood vergeleken worden, simpelweg omdat ze niet op de Elwood lijken'', zegt Caddeo. Nadat hij de hulp van G-Stars advocaat heeft ingeroepen om te bepalen welke broek hij moet verdedigen – ,,de zogenaamde kopie, welke is dat?'' – concludeert hij dat ,,het stiksel toch anders is, zo wordt mij gezegd''.

Een meegebrachte meetlat moet uitkomst bieden, maar de rechter vindt het maar ,,millimeterwerk. Ik zie er geen verschil tussen.'' Een paar verschillen worden daarna alsnog vastgesteld. De Kenvelo-broek heeft drie riemlusjes, de G-Star-broek vijf. De G-Star heeft een cirkel op het zitvlak gestikt, de Kenvelo-broek niet. En ook de exacte locatie van het merklapje verschilt.

Totaal verschillende broeken met totaal verschillende indrukken, concludeert Caddeo dan. ,,Dat doorziet de consument direct.'' En dan daarbij: dat de broeken misschien íets van elkaar weg hebben, is niet meer dan een ontwikkeling van de mode. Zo gaat dat nou eenmaal. En zelfs dan nog: ,,Consumenten zullen het niet laten producten van G-Star aan te schaffen om te laten zien zogenaamd modieus en hip te zijn en te laten zien het te kunnen betalen.'' De Zwaan van G-Star maakt in reactie hierop grimassen naar zijn medewerker. ,,Ongelooflijk'', zegt hij tegen haar.

Vorige week deed de rechter uitspraak. Hij onderschrijft de in totaal zeventien verschillen tussen de Elwood, en ook de gelijkende broek Comwood, met Kenvelo's jeans. Maar, zo concludeert hij, de verschillen vallen in het niet bij de overeenkomsten met de karakteristieke elementen van de G-Star-broeken.

Het geëiste voorschot wordt niet toegekend, wel moet Kenvelo staken inbreuk te maken op G-Stars auteursrechten en de reeds geproduceerde broeken en de productiemiddelen aan G-Star overdragen. Ook moeten Kenvelo en G-Star onderling op basis van Kenvelo's gegevens tot een vaststelling van de schade komen. Daarmee is de zaak voor de rechter – voor nu – afgehandeld. Of, zoals de rechter tijdens de zitting al zei: ,,Dan mag u nu de broekenshow weer beëindigen.''

In Het Geding komen juridische geschillen in het bedrijfsleven aan bod. Reacties: hetgeding@nrc.nl