Offensief met gerbera's en rozen

Mexico wil de wereld gaan veroveren met bloemen. Met Nederlandse technologie wordt de aanval ingezet op de dominante positie van `Aalsmeer'.

Het aanbod dat de bloemenverkopers deze ochtend in de achterbak van hun pick-up-trucks naar de overdekte markt van Tenancingo hebben gebracht oogt onmiskenbaar Mexicaans, exotisch. Maar het blijkt bij nadere beschouwing ook heel erg Nederlands. Tineke-rozen, gerbera's in groene emmers met het opschrift Flores de Holanda en een breekbare oude Mexicaanse verkoopster toont vol trots een kartonnen doos met witte orchideeën – cymbidium – van de firma J. Bart & Zn uit Rijsenhout.

Hier, in de heuvels ruim honderd kilometer ten zuidwesten van de Mexicaanse hoofdstad, valt goed te registreren dat Nederlandse bedrijven bijna 60 procent van de wereldexport van bloemen voor hun rekening nemen. Nederland bezit een vrijwel onaantastbare positie in deze bedrijfstak. Zelfs in dit afgelegen gebied vol plantenkassen blijft `Aalsmeer' een belangrijke leverancier. Toch gaan de Mexicanen de aanval openen.

,,Over drie of vijf jaar moet het andersom zijn. Dan koopt de Hollander Mexicaanse rozen'', zegt bloementeler en directeur van Coxflor Marco Antonio Beltrán terwijl in zijn kas volautomatisch het schaduwdoek uitschuift. ,,Mexico is er klaar voor om de internationale bloemenmarkt te veroveren. Eerst de Verenigde Staten en dan Europa.''

Mexicanen zijn dol op bloemen. Zo dol, dat de eigen telers jarenlang hun handel royaal in eigen land kwijt konden. Maar die markt raakt nu verzadigd, de prijzen zijn het afgelopen jaar met vijftien procent gedaald. Reden waarom de Mexicaanse telers druk bezig zijn te investeren om hun bloemen over de grens te gaan verkopen. Met veel Nederlandse technologie (,,Er is geen betere'', zegt Beltrán.) zal Mexico proberen de Nederlandse exporteurs af te troeven. Neem nou zijn Coxflor. Bij dit Mexicaanse familiebedrijf in Villa Guerrero – 350 werknemers – komen de nieuwe kasverwarmingsinstallaties uit het Westland, de rozensorteermachine uit Aalsmeer en de koelcellen uit Leiden.

De Nederlandse landbouwattaché in Mexico, Jelle Landstra, is tegenwoordig het belangrijkste deel van zijn tijd kwijt aan het onderhouden van contacten met de Mexicanen die Nederland eruit willen lopen. ,,Die Mexicaanse bloemenexport gaat hoe dan ook een grote omvang aannemen. Daarom is het zaak er greep op te houden en te proberen er een centje aan te verdienen. En liefst een paar centjes'', zegt Landstra. ,,Als wij de technologie niet leveren, doet iemand anders het namelijk wel''.

Op verzoek van het Nederlandse ministerie van landbouw heeft de Rabobank International het Mexicaanse bloemenwezen onderzocht. De conclusie luidt dat Mexico door klimatologische diversiteit, geografische positie en lage arbeidskosten ,,een ideaal land is voor de verdere ontwikkeling van de bloemenproductie. De Verenigde Staten, grootste bloemenmarkt in de wereld, kunnen vanuit Mexico via relatief goedkoop wegtransport – met de bloemen op water en kant en klaar in boeketten – worden voorzien''.

De bank voorziet ,,kansen en bedreigingen'' voor de Nederlandse bloemenhandelaren. ,,Mexico kan Nederland een deel van de handel op de lucratieve Amerikaanse markt uit handen nemen''. Maar de groeikansen in Mexico openen voor Nederland ook perspectieven om ,,strategische allianties te sluiten''.

Zo'n 70 procent van de totale wereldexport van bloemen is nu in handen van twee landen: Nederland en Colombia (10 procent). Wereldwijd geven consumenten jaarlijks zo'n 35 miljard euro uit aan bloemen. Het totale aandeel van Mexicaanse bloemenproducenten in de export – vooral rozen en gladiolen – bedraagt minder dan 1 procent. ,,Maar het potentieel is enorm'', aldus de Rabobank. Nu wordt in Mexico nog maar 10.000 hectare benut voor bloemenproductie terwijl de grond die wordt gebruikt voor landbouw een slordige dertig miljoen hectare bedraagt.

,,Onze concurrenten moeten bloemen duur per vliegtuig naar de Verenigde Staten vervoeren. De Mexicaanse bloemen kunnen per vrachtwagen binnen 48 uur in Los Angeles of Chicago zijn. Ze worden supermarktklaar aangeleverd'', zegt Ismael Carbajal van het Mexicaanse ministerie van Landbouw.

Volgens Carbajal staat er een nieuwe, ambitieuze en vaak deels in Nederland opgeleide generatie van Mexicaanse bloemenproducenten klaar om een betekenisvolle rol te gaan spelen in de exportmarkt van bloemen. ,,Als de markt in de Verenigde Staten succesvol kan worden voorzien, wordt het tijd naar Europa te kijken. Nederland zou de regie van de handelsstroom in handen kunnen nemen. Daar winnen beide landen mee'', aldus de landbouwambtenaar. Zijn hoogste baas, minister Javier Usabiaga Arroyo, is in november naar de bloemenbeurs Horti Fair in Amsterdam geweest om zich met name in dit onderwerp te verdiepen.

Specifiek voordeel voor Mexico is dat het land een vrijhandelsverdrag heeft met de Verenigde Staten en sinds drie jaar ook met Europa. Mexico mag zonder importheffingen jaarlijks 700 ton rozen, anjers, gladiolen en chrysanten en 800 ton tropische bloemen in Europa afzetten.

Volgens landbouwraad Jelle Landstra is er voor Nederland evenwel geen reden voor grote bezorgdheid. ,,Nederland moet wel voorop blijven lopen. Toen Spanje tot de Europese Unie ging toetreden, voorzag iedereen dat de Nederlandse tomatenteelt het zou gaan afleggen tegen de concurrentie. Maar de markt heeft zich gewoon ontwikkeld. Nederland zal altijd nicheproducten kunnen blijven verkopen.''