Koopgolf met EU-geld redt Ursus

De noodlijdende Poolse tractorfabriek Ursus, een van de boegbeelden van het verzet tegen het communisme, is bezig aan een miraculeuze comeback. Door de toetreding tot de Europese Unie hebben Poolse boeren meer te besteden. En nieuwe trekkers staan hoog op de verlanglijstjes.

Ursus, dat vorig jaar bijna failliet werd verklaard, heeft dit jaar tot nu toe gemiddeld 280 tractoren per maand verkocht, vergeleken met 100 per maand in 2003. De in Warschau gevestigde fabriek, die dit jaar uit de rode cijfers zal komen met een verwachte winst van 8,5 miljoen zloty (1,8 miljoen euro), moet op dit moment zelfs orders weigeren, omdat zij de vraag niet aankan.

,,Dit is nog maar het begin'', zegt Jacek Swiezawski van het Poolse ministerie van Landbouw vanochtend in dagblad Rzeczpospolita (De Republiek). Wat boeren nu besteden is geld afkomstig uit EU-programma's van vóór de toetreding. Eind dit jaar krijgen ze nog inkomenssteun en andere subsidies. Rzeczpospolita spreekt van een boom in de landbouw.

Naast Ursus zien mestfabrieken en banken de belangstelling voor hun producten ook fors toenemen. Bankrekeningen zijn verplicht voor de geldstroom tussen de Europese Unie en de Poolse boeren. Bij bank BSR, een van de grootste boerenbanken van Polen, waren eind april al 14.337 nieuwe bankrekeningen geopend, vergeleken met 5.290 nieuwe bankrekeningen in héél 2003. De komende drie jaar zullen 500.000 nieuwe banen ontstaan bij toeleveranciers van de landbouw, zo schat Warschau.

Ursus was in 1976 het toneel van rellen tegen het toenmalige communistische regime. Aanleiding waren de forse prijsverhogingen die door de communisten waren doorgevoerd als antwoord op de economische crisis. Na de brute onderdrukking van de rellen werd besloten tot de oprichting van KOR, het Comité voor Sociale Zelfverdediging, de voorloper van vakbond Solidariteit.

In de hoogtijdagen telde Ursus 10.000 werknemers en produceerde de fabriek 80.000 tractoren per jaar. Nu werken er 370 mensen, die dit jaar zo'n 3.000 tractoren zullen produceren.