`Uitslag tot zondag geheim'

De Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Europese Unie, heeft nog eens een klemmend beroep op Nederland gedaan niet al komende donderdag de uitslag van de verkiezingen voor het Europees Parlement bekend te maken. In een niet openbare brief aan de lidstaten schrijft directeur-generaal Faull van het Europese directoraat Justitie en Binnenlandse Zaken dat het niet de bedoeling is dat uitslagen officieel bekend worden gemaakt voor zondagavond tien uur, het tijdstip dat de laatste stembussen in Europa sluiten.

Nederland is niet van plan gehoor te geven aan de oproep. Het staat gemeenten vrij de uitslagen op donderdagavond, direct na het sluiten van de stembussen, te openbaren. Volgens Nederland wordt hiermee niet in strijd gehandeld met de Europese afspraken omdat daarin slechts wordt gerept over het bekendmaken van de officiële einduitslag. Deze einduitslag die onder auspicien staat van de Kiesraad wordt in Nederland pas op dinsdag 15 juni gegeven. Het gaat hier echter om een formaliteit, omdat deze niet anders is dan de optelsom van de uitslagen in de verschillende gemeenten. Deze berekening wordt donderdagavond ook al gemaakt door de verkiezingsdienst van het Algemeen Nederlands Persbureau aan de hand van de door de gemeenten verstrekte gegevens.

Andere landen waar de Europese verkiezingen ook al eerder dan zondag plaatsvinden zoals het Verenigd Koninkrijk en Ierland publiceren de uitslag van hun land pas wel zondagavond na tien uur. Het idee achter een gemeenschappelijk tijdstip is dat de uitslag in het ene land waar de verkiezingen reeds gehouden zijn niet van invloed kan zijn op andere landen waar nog gestemd moet worden. Overigens geldt deze bepaling niet voor het publiceren van de resultaten van zogeheten exit-polls.

Nederland zegt dat het zich aan de regels houdt, omdat de electorale autoriteit (de kiesraad) pas op 15 juni met de uitslag komt. De Europese Commissie beschouwt gemeenten echter ook als electorale autoriteiten. Nu Nederland voet bij stuk houdt zal het dispuut naar alle waarschijnlijkheid worden voorgelegd aan het Europese Hof. Dit heeft echter geen invloed meer op de gang van zaken voor komende donderdag.

In het verleden kwamen ook Nederlandse gemeenten pas met de uitslag op zondagavond. Toen bepaalden de Europese regels namelijk dat pas met het tellen van de stemmen mocht worden begonnen, als de laatste stembus in Europa was gesloten. Maar deze bepaling is geschrapt. Vandaar dat Nederland redeneert dat gemeenten de uitslag ook onmiddellijk bekend mogen maken. Daarop baseert het ministerie van binnenlandse zaken op de Nederlandse wet waarin staat dat de telling van de stemmen een openbaar proces is.