Pendelen naar de rechtbank

Basketballer Kobe Bryant (25) leeft in twee werelden. Met de Los Angeles Lakers speelt hij in de finale van de NBA, in Colorado staat hij terecht in een verkrachtingszaak. Het heeft zijn spel niet beïnvloed.

,,Als ze hem nodig hebben, is hij er altijd'', zei Kees Akerboom senior, een van Nederlands beste basketballers ooit, onlangs over de man die is vernoemd naar een Japanse koe (Kobe). Maar vannacht, in het eerste duel in de finale van de play-offs in de Noord-Amerikaanse profbasketbalcompetitie (NBA), schoot ook Kobe (Bean) Bryant van de Los Angeles Lakers tekort tegen de Detroit Pistons. De ploeg van de 25-jarige spelverdeler verloor het duel in het eigen Staples Center verrassend met 87-75.

Bryant, wiens ouders kort voor zijn geboorte in augustus 1973 in een restaurant een Kobe-biefstuk op het menu zagen staan, leeft in twee werelden: door de beschuldiging dat hij een negentienjarige hotelreceptioniste in Colorado zou hebben verkracht, beleeft hij het meest turbulente seizoen in zijn profcarrière.

Zijn briljante loopbaan begon toen Bryant direct na de middelbare school in Philadelphia naar de westkust van de Verenigde Staten trok. De speler die al vroeg werd gezien als de nieuwe Michael Jordan, trad in 1996 toe tot de Lakers. Hij was eerder dat jaar als zeventienjarige `gedraft' door de Charlotte Hornets, maar die deden Bryant meteen van de hand in een deal met de LA Lakers in ruil voor Vlade Divac. Het vertrek van deze duur betaalde Joegoslaaf (nu actief bij de Sacramento Kings) stelde de Lakers in staat ook Shaquille O'Neal aan te trekken. Die kwam van Orlando Magic en eiste een hoog salaris.

Nooit eerder had een basketballer op zo jonge leeftijd – in zijn eerste wedstrijd was Bryant achttien jaar, twee maanden en elf dagen – zijn debuut gemaakt in de NBA; een droom die hij al sinds zijn derde jaar koesterde, blijkt uit het boek Kobe, een biografie uit 1998 van auteur Joe Layden. Gekleed in een mini-tenue van de San Diego Clippers, de NBA-ploeg waar zijn vader Joe `Jelly Bean' Bryant toen speelde, dribbelde de kleine Kobe door zijn kamer met een schuimrubberen basketbal. Toen zijn moeder de kamer binnenkwam, zei hij tegen haar dat hij in de NBA zou spelen als hij groot was.

Al sinds hij in 1996 met O'Neal bij de Lakers kwam, is zijn inmiddels vertroebelde werkverhouding met The Shaq een aanhoudende bron van nieuws, maar over Bryants activiteiten buiten de lijnen van de hardhouten vloer viel er tot vorig jaar nauwelijks iets te melden. Zijn privéleven gaf daar geen aanleiding toe. Hij was misschien wel een een beetje saai, een keurige jongen. Zoals zoveel Amerikaanse basketballers hield hij zich bezig met liefdadigheid; hij zette zich onder meer in voor kinderen met aids en mishandelde kinderen.

Er was de inmiddels weer geheelde breuk met zijn ouders; voer voor de Amerikaanse tabloids. Aanleiding voor die familieproblemen was zijn huwelijk in 2001 met de vier jaar jongere Vanessa Laine. In 2000 hadden ze elkaar leren kennen toen de basketballer opnamen bijwoonde van een video waarin zij als danseres optrad. De vrouw die door het tijdschrift Time als `giga-gorgeous' is omschreven, was toen zeventien jaar en zat nog op de middelbare school. De modebewuste Vanessa hield zich al snel bezig met de garderobe van Bryant, en daarmee met zijn imago. Ze bemoeide zich meer met de basketballer dan velen, onder wie zijn ouders, lief was.

Kort nadat de wereld van Bryant (100 kilo zwaar, 1.98 meter lang) op zijn kop was gezet door zijn avontuurtje in Colorado, waar hij zich de ochtend na de vermeende verkrachting buiten medeweten van de ploegleiding van de Lakers had laten opereren aan een knie, verscheen hij met Vanessa in het openbaar. Het was 18 juli 2003 en Bryant gaf een toelichting op de zaak die op dat moment tweeënhalve week speelde. Vanessa fungeerde die dag als steun en toeverlaat van haar man en de vader van haar nu driejarige dochter. ,,Met heel mijn hart houd ik van mijn vrouw'', zei Bryant op de door CNN live uitgezonden persconferentie in LA. ,,Ze is mijn ruggengraat, de lucht die ik inadem.''

Bryant gaf openlijk toe dat hij overspel had gepleegd en zei zich te schamen voor wat hij zijn familie had aangedaan, maar ontkende de aanklacht van de receptioniste uit Colorado dat hij haar die 30ste juni in een hotel in Colorado zou hebben verkracht. Met haar instemming zouden ze seks hebben gehad, houdt Bryant tot op de dag van vandaag vol.

In Los Angeles hielden ze hun hart vast voor de consequenties die deze affaire rond een van Amerika's populairste sportmensen zou kunnen hebben. De 40-jarige Karl Malone was voor een schijntje (anderhalf miljoen dollar, ongeveer zeventien miljoen minder dan het jaar ervoor) van Salt Lake City naar LA gekomen. Aan het einde van zijn rijke loopbaan in de NBA wilde hij nog een poging doen om de prijs te winnen waar hij met de Utah Jazz een paar keer zo dichtbij was geweest: de kampioenschapsring. Door de affaire-Bryant zou die laatste kans van Malone wel eens in rook op kunnen gaan. Veelvoudig All Star Gary Payton (35) had om dezelfde reden de overstap naar Californië gemaakt.

Flink afgevallen en met tatoeages (waaronder de naam van zijn vrouw en Psalm 27) meldde Bryant zich vorig najaar op het trainingskamp van de Lakers, in Hawaii. Het was het begin van een periode waarin hij, tot op de dag van vandaag, zijn verplichtingen bij de ploeg afwisselt met trips naar Eagle, het ongeveer drieduizend inwoners tellende stadje in Colorado waar de zaak tegen hem wordt behandeld. Door zijn pendelactiviteiten miste hij slechts één wedstrijd, tegen de Atlanta Hawks.

De angst dat zijn rol van verdachte ten koste zou gaan van zijn spel bij de Lakers, leefde aan het begin van het seizoen bij velen. Die vrees was niet terecht. Hoewel Bryant een aantal keren net op tijd uit de rechtszaal in Colorado terug was om in het Staples Center nog aan de wedstrijd mee te kunnen doen, speelde hij op die dagen de sterren van de hemel. Met als hoogtepunt de vierde wedstrijd tegen titelverdediger San Antonio Spurs, drie weken geleden. Nadat hij even op en neer naar Colorado was geweest, weer met zijn privé-jet, om in één zin te zeggen dat hij onschuldig was, maakte hij tegen de Spurs 42 punten. Zijn record staat op 56 en dateert van januari 2002, uit de tijd dat hij nog een atleet was waarmee ondernemingen als Nike, McDonald's en Coca-Cola goede sier maakten. Die sponsors zijn hem trouw gebleven, maar sinds de superster ook de status van verdachte heeft, staan de reclamecampagnes met Bryant op een laag pitje.

Bryant is onschuldig zolang het tegendeel niet is bewezen. De basketballer kan zich de duurste advocaten veroorloven en die doen al bijna een jaar hun best om de schade voor hun cliënt te beperken. Naar verluidt heeft zijn verdediging hem tot nu toe 3 miljoen dollar gekost. Dat is nog altijd een miljoen minder dan de prijs van de diamanten ring die hij zijn vrouw cadeau had gedaan, kort nadat de affaire was geboren. Vorige week behaalde het kamp-Bryant een kleine overwinning: de openbaar aanklager mag de vrouw die de basketballer voor de rechter daagde, niet als `slachtoffer' aanduiden. Wat niet wegneemt dat Bryant een gevangenisstraf boven het hoofd hangt, mogelijk levenslang.

Na het verlies vannacht is het de vraag of de Lakers deze maand hun vierde kampioenschap binnen vijf jaar zullen behalen. Of Bryant volgend seizoen nog in LA speelt is een vraag die nog later wordt beantwoord. Na dit seizoen is hij een free agent, wat inhoudt dat hij naar een ander team mag vertrekken. Voor de meest succesvolle basketbaltrainer ooit zal hij niet blijven: Bryants relatie met Phil Jackson is niet veel beter dan die met Shaquille O'Neal.

In de finale worden maximaal zeven duels gespeeld. Op zijn vroegst kunnen de Lakers de finalereeks in ontmoeting vijf (in Detroit, volgende week dinsdag) in hun voordeel beslissen. En mocht het tot een zevende wedstrijd komen (gepland in Los Angeles op zondag 20 juni) en de Lakers komen daaruit als winnaar tevoorschijn, dan zal het kampioensfeest voor Bryant niet lang duren. Een dag later wordt hij bij de rechter verwacht, in Eagle, Colorado.