`Onislamitische' boeken vogelvrij

Het meest gezaghebbende religieuze instituut van de sunnitisch-islamitische wereld, Al-Azhar, heeft van de Egyptische regering opnieuw de bevoegdheid gekregen om materiaal in beslag te nemen dat het als niet-islamitisch beschouwt. Inmiddels zijn al honderden geluidsbanden, `niet-passende' lectuur en pamfletten in beslag genomen tijdens invallen in uitgeverijen en boekwinkels.

Een geestelijke van de Azhar-universiteit zei zaterdag dat ,,seculieren niets te vrezen hebben van dit besluit''. De geestelijke, Abdel-Azim al-Mataani, meende dat het eerder de bedoeling is de moslimfundamentalistische beweging aan te pakken. Volgens hem willen de Egyptische autoriteiten extremistische lectuur eruit wieden die tot ,,zogeheten terrorisme'' oproept.

Niettemin maken Egyptische mensenrechtenactivisten zich zorgen. Zij vrezen dat de Azhar een aanval op moslimextremistisch materiaal zal laten samengaan met een offensief tegen liberaal of seculier materiaal, en de vrijheid van meningsuiting zal ondermijnen. Zij wijzen er in dit verband op dat de Azhar heeft geadviseerd een boek van de seculiere Egyptische schrijfster Nawal Sadawi, De Val van de Imam, uit de verkoop te halen. Het boek werd 20 jaar geleden uitgegeven.

De Azhar was midden jaren negentig de drijvende kracht achter het regeringsbesluit een film van Youssef Shahin, de Emigrant, uit de roulatie te halen. Ook heeft het instituut geïnstigeerd dat de geleerde Nasser Abu Zeid wegens zijn linguïstisch onderzoek naar de koran tot afvallige werd verklaard. Professor Abu Zeid leeft nu in ballingschap in Nederland.

De Azhar had sinds verscheidene jaren niet meer het recht om materiaal dat het als in strijd met de islamitische dogma's en morele voorschriften beschouwde te verbieden en in beslag te nemen. De Egyptische minister van Justitie, Farouk Seif al-Nasr, besloot echter in mei het instituut deze bevoegdheid terug te geven. Afgelopen donderdag kwamen de geestelijken volgens de krant Nahdet Masr voor het eerst in actie.

,,Een ramp'', zo betitelde het hoofd van de Egyptische Organisatie voor de Mensenrechten, Hishem Kassem, de nieuwe ontwikkeling. ,,We zijn hierdoor geschokt en we veroordelen dit.''