Grimauds piano kreunt

,,Muziek heeft mijn leven veranderd. Ik was een heel geagiteerd en onhandelbaar kind voordat ik pianoles kreeg. Later heeft een psycholoog zelfs tegen mijn ouders gezegd dat ik zonder muziek gemakkelijk een misdadiger van het ergste soort zou hebben kunnen worden.''

Aldus de Franse pianiste Hélène Grimaud (1970) in een open brief aan haar publiek in `Meet the Musician' op internet. Daarin legt ze ook uit dat alles in de muziek om emotionele communicatie draait: ,,Stort je erin, en denk niet dat je de verkeerde weg bent ingeslagen, terwijl je misschien juist nog niet ver genoeg bent gegaan. Want de uitkomst moet niet zozeer ontdekt worden, maar uitgevonden.''

Intrigerend, grensverleggend, ondoorgrondelijk en uitdagend, dat is Grimaud ten voeten uit. Niet alleen als pianiste, maar ook in het dagelijkse leven. Op haar ranch in de staat New York houdt ze wolven als huisdier, en in 1999 richtte ze met haar vriend, de fotograaf J. Henry Fair, in South Salem, New York, het Wolf Conservation Center op.

Twee jaar geleden debuteerde Grimaud in Amsterdam in het Pianoconcert van Ravel met het Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Chailly Kort daarop werd ze exclusief gecontracteerd door Deutsche Grammophon, waarvoor ze inmiddels het eigenzinnige album Credo opnam, met muziek van Pärt, Beethoven en Corigliano

Met Corigliano opende ze gisteravond ook haar eerste optreden in de Serie Meesterpianisten, en dat leverde een fascinerende reis door een metafysische wereld vol wonderlijke klanken op. In Fantasia on an Ostinato, gebaseerd op het Allegretto uit Beethovens Zevende symfonie, probeert Corigliano aspecten van de minimal music te combineren met een hechte structuur en een emotionele expressie. Net als bij Beethoven staan herhalingen van hetzelfde motief centraal, maar bij Corigliano kan de pianist zelf beslissen over onder andere de lengte van de herhaalde patronen. Grimaud genoot hoorbaar van die vrijheid, en toverde met timing en klankkleuren.

De klassieke structuur van de Twee rhapsodieën van Brahms prikkelde haar tot strijdlustige spontaniteit en het verleggen van akoestische grenzen, waardoor de dynamiek uit zijn voegen barstte. Onder het soms bijna grove fysieke geweld van haar linkerhand bezweek op veel momenten de lyriek van haar rechterhand, en van de vleugel werd zoveel klank en pedaal gevergd, dat het instrument moeizaam begon te steunen en kreunen.

Indrukwekkend van lijn en beweging was Grimauds gepassioneerde lezing van Busoni's pianobewerking van de Chaconne voor vioolsolo van Bach. Woeste romantiek sublimeerde de gestructureerde muzikale kosmos van Bach tot iets hemels én angstaanjagends. De frêle pianiste besloot haar uitzonderlijke recital met een geagiteerde lezing van Rachmaninovs Sonate nr. 2 in bes, waarin haar muzikale expansiedrift gelijk stond aan windkracht tien.

Concert: Hélène Grimaud, piano. Werken van Corigliano, Brahms, Bach/Busoni en Rachamninov. Gehoord: 6/6 Concertgebouw Amsterdam. Radio 4: 21/6 13.30 uur.