Europese verkiezingen (Gerectificeerd

Donderdag worden in Nederland de verkiezingen voor het Europees Parlement gehouden. Tien lijsttrekkers met hun opvattingen over de toekomst van Europa.

1 Het Nederlandse softdrugsbeleid is binnen de Unie niet te handhaven.

Camiel Eurlings: Wie de verloedering van wijken in de grote steden en in de grensstreken serieus wil nemen en één Europees beleid tegen grensoverschrijdende misdaad bepleit, kan er niet omheen het gedoogbeleid kritisch te bezien. Daar moet ons land zijn conclusies uit willen en durven trekken.

Max van den Berg:Het wordt niet gehandhaafd. Dat is veel ernstiger. Donner laat na met de gemeentes afspraken te maken over de `achterdeur' van de coffeeshop. De overlast moet keihard worden aangepakt. In de buurt van scholen moeten coffeeshops gesloten kunnen worden. Maar los het op in Nederland.

Jules Maaten:Jawel, het Nederlandse coffeeshopbeleid is wel te handhaven. Maar ik vind dat we duidelijk moeten zijn. We moeten kiezen tussen legaliseren of niet. Gedogen is niet goed.

Kathalijne Buitenweg:Integendeel, er komen steeds meer medestanders voor een beleid dat zich niet op bestraffing van gebruikers, maar op beperking van gezondheidsrisico's richt. In 2003 kreeg GroenLinks steun van het Europees Parlement voor een soepele omgang met cannabis.

Hans Blokland:Het Nederlandse beleid is sowieso niet te handhaven. Coffeeshops moeten worden gesloten en de handel moet hard worden aangepakt. Drugsverslaafden dienen intensieve zorg en aandacht te krijgen.

Sophie in 't Veld:Onzin, het Nederlandse softdrugsbeleid is succesvol, daar mag je juist trots op zijn. In de praktijk zie je ook dat andere landen het van ons overnemen.

Erik Meijer:Nederland is voor veel steden en provincies in Europa een voorbeeld in de strijd tegen verslaving.

Paul van Buitenen:Op dat issue wil ik niet in het parlement gekozen worden.

Jens van der Vorm-de Rijke:Dat klopt. Daarom moeten softdrugs zo snel mogelijk worden vrijgegeven. Nu kweken we wiet en misdaad.

Marianne Thieme: Het is hypocriet om een drug als alcohol of tabak anders te behandelen dan een drug als hasj. Repressie werkt slechts een crimineel circuit in de hand.

2Zonder grondwet kan de unie niet functioneren.

Camiel Eurlings: De nieuwe Grondwet zal een `opgeschoonde' basis geven voor de samenwerking van nu 25 landen en biedt een belangrijke versterking van de positie van het Europees Parlement met name op belangrijke onderwerpen als asielbeleid en grensoverschrijdende veiligheid.

Max van den Berg: Correct. Het is een ernstige zaak dat men de `big bang' van de uitbreiding niet heeft aangegrepen om datzelfde Europa efficiënter, sneller en democratischer te laten werken.

Jules Maaten:Liever geen grondwet dan een slechte grondwet. Als de democratie van Europa niet verbetert en de Nederlandse bijdrage niet vermindert, dan modder ik liever door zonder grondwet.

Kathalijne Buitenweg:Eens. GroenLinks is bereid een goede grondwet te verdedigen in het door haarzelf geïnitieerde referendum; een onttakelde grondwet daarentegen verdient een tegenstem.

Hans Blokland:De Europese Unie is geen staat en heeft om die reden geen grondwet nodig. Veel beter is te spreken van een basisverdrag. Op zich is een harmonisatie van eerdere verdragen niet verkeerd, maar de huidige voorstellen zijn bepaald niet allemaal positief te noemen.

Sophie in 't Veld:Dat klopt. Met het huidige verdrag is de Europese Unie niet meer bestuurbaar. Een grondwet is hard nodig om Europa democratischer en slagvaardiger te maken.

Erik Meijer:Dit is de verkeerde grondwet. Ze is vooral gericht op militaire macht en geeft voorrang aan de vrije concurrentie.

Paul van Buitenen:Als Europa een los verband blijft van staten, is er geen grondwet nodig. Europa is nog niet rijp voor een federatie.

Jens van der Vorm-de Rijke :Europa kan best zonder een nieuwe grondwet functioneren. Europa is een verdragsgemeenschap van souvereine staten en dat moet zo blijven.

Marianne Thieme:Wij hebben liever geen Europese grondwet dan een slechte. Wat nu dreigt is een slap compromis waarin bijvoorbeeld de rechten van dieren en andere kwetsbaren niet aan bod komen.

3Europarlementsleden moeten alleen de werkelijk gemaakte kosten kunnen declareren.

Camiel Eurlings:Er moet een correcte regeling komen die aan de onverkwikkelijke situatie rond de vergoedingen definitief een einde maakt. Er lag recent een breed gedragen voorstel, dat helaas door een Duitse `rood-groene blokkade' is gesneuveld.

Max van den Berg:Vanzelfsprekend. Dat heb ik afgelopen vijf jaar systematisch gedaan. Zonder spijkerharde hervormingen zal het Europees Parlement nooit het vertrouwen van de kiezers winnen.

Jules Maaten:Daar ben ik voor. Het Europees Parlement heeft er zelf toe besloten, maar helaas heeft de Duitse coalitie van sociaal-democraten en groenen het voorstel verworpen.

Kathalijne Buitenweg:Eens. Dat is de essentie van de gedragscode voor de Nederlandse europarlementariërs die GroenLinks in 1999 heeft voorgesteld en sindsdien heeft nageleefd.

Hans Blokland:De eurofractie ChristenUnie-SGP ijvert al jaren voor een fatsoenlijk statuut. Daarin moet worden opgenomen dat alleen de werkelijk gemaakte kosten kunnen worden gedeclareerd.

Sophie in 't Veld:Ja, er moet zo snel mogelijk een nieuwe regeling komen, die dit mogelijk maakt.

Erik Meijer:Ik heb hier altijd voor gepleit. Ik wil dit serieus aanpakken met een strenge gedragscode die geen enkel inkomensvoordeel meer inhoud voor Europees Parlementariërs.

Paul van Buitenen:Logisch. Die regeling moet er komen.

Jens van der Vorm-de Rijke:Ja, natuurlijk, net als iedereen in publieke functies.

Marianne Thieme:Dat is een goed uitgangspunt. De graaicultuur in Brussel zorgt voor een slecht imago van Europa waardoor burgers zich van Europa afwenden. Dat is slecht voor de democratie.

4Pensioenen blijven een nationale zaak.

Camiel Eurlings:De oudedagsvoorzieningen moet men nationaal, dicht bij de burger en werknemer opbouwen. Van een Europese aanpak zouden landen, die hun zaken niet op orde hebben, profiteren en zo zou slecht gedrag beloond worden. Nederland zou dan, samen met Zweden en Denemarken, de rekening voor anderen gaan betalen.

Max van den Berg: Absoluut. Dat zijn ze nu en dat moeten ze blijven. Daarom zijn knetterharde afspraken nodig tussen de Europese landen, waarbij ieder land de problematiek rond de vergrijzing zelf oplost.

Jules Maaten:Ja, maar je moet je pensioen mee kunnen nemen als je gaat werken in een ander Europees land. Alle landen moeten zich wel aan de afspraken over de begrotingstekorten houden.

Kathalijne Buitenweg:Grotendeels mee eens. Landen die dezelfde munt delen mogen elkaar wel aanspreken op de houdbaarheid van hun pensioenstelsels. De EU moet pensioenfondsen ook wijzen op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid.

Hans Blokland: Zaken die nationaal geregeld kunnen worden, moet alleen op dat niveau worden geregeld. Ook de pensioenen moeten daarom een nationale zaak blijven.

Sophie in 't Veld:Ja. Wel moeten er in Europa financieel harde afspraken worden gemaakt zodat de pensioenen betaalbaar blijven.

Erik Meijer:Ja, Europa moet ophouden de staatspensioenen zoals de AOW in Nederland af te breken.

Paul van Buitenen:Zolang we niet in een verenigd Europa leven, blijven pensioenen een nationale zaak.

Jens van der Vorm-de Rijke :Ja, ik zie niet in waarom Nederland moet bijdragen aan pensioentekorten van andere landen, die een verschillend stelsel hebben.

Marianne Thieme:Voorlopig wel. De pensioenstandaarden lopen te ver uiteen om overhaast tot een Europees stelsel over te kunnen gaan.

5Het is terecht dat Nederland werknemers uit de nieuwe lidstaten voorlopig weert.

Camiel Eurlings:Om twee redenen is een ingroei-termijn verstandig. Ten eerste om een uittocht van hoogopgeleide mensen uit de nieuwe lidstaten tegen te gaan en ten tweede om de spanning op de arbeidsmarkt in ons land niet onnodig te verhogen.

Max van den Berg: Ik merk er niets van dat ze geweerd worden, want er staan duizenden Polen in Brabant illegaal op de camping te schilderen. Deze regering organiseert een `ratrace' aan de onderkant van de samenleving en daar zijn wij fel tegen. Iedereen is welkom, maar tegen een beloning die geldt in het land waar je werkt.

Jules Maaten:Op korte termijn wel, op lange termijn zeker niet. Over hooguit twee of drie jaar moet er vrij verkeer zijn van alle werknemers.

Kathalijne Buitenweg:Oneens. De opgeklopte angst voor een invasie van Poolse horden heeft tot paniekmaatregelen geleid. Gelijke arbeidsvoorwaarden voor gelijk werk, dat had het kabinet-Balkenende moeten regelen.

Hans Blokland:Nee. Er is afgesproken dat Nederland direct per 1 mei 2004 de grenzen zou openen en er is geen enkele reden dat hierop is teruggekomen. De maatregel werkt illegale arbeid in Nederland juist in de hand.

Sophie in 't Veld:Nee, het is onterecht. Het zijn geen migranten, maar burgers van de Europese Unie die burgerrechten hebben. Het is een schande dat het vrije verkeer van werknemers voor nieuwkomers niet geldt.

Erik Meijer:Prioriteit moet bevordering van de werkgelegenheid in hun eigen landen hebben. Als ze komen, moeten ze zich aan de CAO van het werkland houden.

Paul van Buitenen:Men voert een halfslachtig beleid. Als men werknemers uit de nieuwe lidstaten niet op onze arbeidsmarkt wil hebben, had de EU deze landen nog niet moeten toelaten.

Jens van der Vorm-de Rijke:Er is vrij verkeer van werknemers in de Europese Unie. Maar in dit geval is een overgangsfase nodig anders komen er verstoringen op de arbeidsmarkt.

Marianne Thieme:Stuiptrekkingen als gevolg van te grote wijzigingen zijn slecht voor de Nederlandse en Europese economie. Daarom is de weg van de geleidelijkheid beter.

6De EU-lidstaten moeten op straffe van boetes streng vasthouden aan de Europese tekortregels.

Camiel Eurlings:De afspraken op dit punt zijn van groot belang voor de stabiliteit van de euro. Die is voor een wereldwijde handelsnatie als Nederland en voor de waardevastheid van pensioenen essentieel. De wijze waarop landen door zulke boetebepalingen worden aangesproken, kan in de loop van de jaren nader bekeken worden.

Max van den Berg: Er zijn sancties voor landen die de spelregels niet eerbiedigen. Maar het is belachelijk dat Nederland denkt dat je bij het Stabiliteits- en Groeipact alleen het woord stabiliteit hoeft uit te spreken. We hebben ook 3 procent afgesproken voor groei.

Jules Maaten:Ja.

Kathalijne Buitenweg:Oneens. Het huidige Stabiliteitspact is niet meer te redden. Er is een slimmer pact nodig, dat overheden toestaat te investeren in slechte tijden en aanzet tot sparen in goede tijden.

Hans Blokland:Uiteraard moet Nederland vasthouden aan de Europese regels rond het stabiliteitspact. Afspraken hierover moeten volledig worden nagekomen door alle lidstaten.

Sophie in 't Veld:Een boete is een dom idee, want het gaat om landen die toch al problemen hebben zich aan de criteria te houden. Beter is het om het Stabiliteitspact aan te passen zodat landen zich niet willekeurig en eenzijdig aan afspraken kunnen onttrekken.

Erik Meijer:Het Stabiliteitspact moet zo snel mogelijk worden afgeschaft want het vernietigt werkgelegenheid en publieke voorzieningen. Het is een ideologisch instrument, de criteria zijn willekeurig.

Paul van Buitenen:Ik beschik over aanwijzingen dat de berekening van de Europese begrotingstekorten niet klopt. Als ik wordt gekozen, ga ik dat uitzoeken.

Jens van der Vorm-de Rijke:Er is een boete volgens de afspraken die bij de introductie van de euro zijn gemaakt. Maar we missen afspraken om eruit te kunnen stappen.

Marianne Thieme:De EU kan slechts functioneren als aan de gezamenlijke afspraken ook streng de hand wordt gehouden.

7De invoering euro heeft geleid tot buitensporige prijsstijgingen.

Camiel Eurlings:Het is niet de euro die een prijsstijging veroorzaakt heeft. De indruk bestaat dat sommige sectoren van het bedrijfsleven – en wellicht ook sommige overheden – hun prijsniveaus op een kunstmatige manier hebben verhoogd.

Max van den Berg: Nee, Nout Wellink (president De Nederlandsche Bank) en Gerrit Zalm (minister van Financiën) voorop zijn de schuld. En een deel van het bedrijfsleven dat zijn kans schoon zag de prijzen te verhogen.

Jules Maaten:Volgens de statistieken niet, maar veel mensen hebben wel dat gevoel. De prijsstijgingen vielen samen met de introductie van de euro, maar ze hadden grotendeels een andere oorzaak.

Kathalijne Buitenweg:Eens, voor wat betreft sectoren als de horeca. Minister Zalm heeft de opportunistische prijsverhogingen tijdens de omprijzing naar euro's zwaar onderschat.

Hans Blokland:De invoering zelf heeft niet direct geleid tot een prijsstijging maar veel ondernemers hebben de invoering van de euro aangegrepen om een forse prijsstijging door te voeren.

Sophie in 't Veld:Nee, dat is ten dele het geval. Er is misbruik gemaakt van de introductie om de prijzen op te krikken. Het is niet allemaal de schuld van de euro.

Erik Meijer:De euro heeft tot flinke verhoging van de prijzen geleid en tot afbraak van publieke dienstverlening.

Paul van Buitenen:Nee, de euro is het meest gebruikte excuus voor prijsstijgingen. Er is misbruik gemaakt van invoering van de euro.

Jens van der Vorm-de Rijke:De euro en de overheid zijn oorzaak van de prijsverhogingen. De lokale lastenverhogingen en de verzelfstandiging van publieke taken leiden hebben niets met de euro te maken.

Marianne Thieme:De overheid ontkent dat de euro de prijzen heeft opgedreven en dat is een bron van irritatie. De invoering had gepaard moeten gaan met een prijzenstop.

8Turkije moet lid worden van de Europese Unie.

Camiel Eurlings:Voordat we tot onderhandelen over kunnen gaan moet een land voldoen aan duidelijke en strikte voorwaarden op gebieden als democratie, rechtsstaat, meningsvrijheid, de rol van het leger en economische ontwikkeling.

Max van den Berg:Ja, dat geeft stabiliteit en veiligheid in de regio en extra mogelijkheden in de strijd tegen terrorisme. Voorwaarde: geen gesjoemel met de criteria wat betreft rechtsstaat, mensenrechten, onafhankelijkheid kerk en staat en een goed functionerende economie.

Jules Maaten:Turkije is nu absoluut niet klaar voor het begin van onderhandelingen. Maar ik kijk er in december met een open blik naar. We moeten ons wel aan onze beloftes houden. Afspraak is afspraak.

Kathalijne Buitenweg:Eens, mits Turkije voldoet aan de voorwaarden. Wanneer het lukt om een democratisch Turkije op te nemen in de EU, deelt Europa een zware klap uit aan Bin Laden en de zijnen.

Hans Blokland:Integendeel, het is beter als het land geen lid wordt van de Europese Unie. Een lidmaatschap van het Aziatische Turkije schept een precedent voor andere niet-Europese landen om lid te kunnen worden, zoals Marokko.

Sophie in 't Veld:Ja, zodra aan de criteria is voldaan. Toetreding van een democratisch Turkije is een belangrijke versterking van de Europese Unie.

Erik Meijer:Turkije mag lid worden, nadat politieke gevangenen zijn vrijgelaten, de Koerden en andere minderheden gelijke rechten hebben, het verbod van partijen en kranten is opgeheven.

Paul van Buitenen:Voor mij is niet de vraag óf ze lid worden, maar hóe. Er spelen allerlei geheime agenda's een rol. Die zal ik boven water halen.

Jens van der Vorm-de Rijke :Nee, voor ons eindigt Europa bij het eindstation van de Orient Express – dat is voor de Bosporus.

Marianne Thieme:Op het gebied van mensen- en dierenrechten is Turkije allerminst een voorbeeld voor ons. Turkije is om die reden nog niet klaar voor toetreding.

Rectificatie

Standpunten

Aan het overzicht van tien Europese lijsttrekkers (7 juni, pagina 2) werkten mee: Egbert Kalse, René Moerland en Michèle de Waard.