Bij Zapp swingen de strijkers

Als jazzbands iets `with strings' doen, hoed je dan. Het resultaat is doorgaans onverteerbare zoetigheid die het glazuur spontaan van je tanden doet springen. Maar het is een heel ander verhaal als de band Agog is, het jazztrio met klassieke bas-gitaar-drums rockopstelling en een repertoire dat iedere classificatie tart. En als de strings toebehoren aan Zapp, het meest swingende strijkkwartet van Nederland.

Hoe goed die combinatie werkt konden we al horen op de onlangs uitgebrachte cd Meltdown, die Agog maakte naar aanleiding van de vorig jaar door hen gewonnen Dutch jazz Competition. Maar live blijkt pas echt goed hoe trio en kwartet volledig op elkaar ingrijpen tot een wervelend geheel. Met z'n zevenen zetten ze iedere vorm van traditionele rolverdeling overboord. De groove kan uit de fretloze bas van Mark Haanstra komen, maar net zo goed uit de viool en altviool van Jasper Le Clercq en Oene van Geel. Afgepast gitaargetokkel en bescheiden brushes omlijsten een rockende cellosolo met een Oosters zweempje. De strijkers buitelen langs toonladders naar beneden. En als de sfeer er om vraagt, verhuizen de violen van kin- naar borsthoogte om als opgewonden would-be gitaren te wedijveren met hun grote elektrische broer.

En passant worden ook nog de stilistische grenzen geslecht tussen funk, kamermuziek, jazz, Arvo Pärt, Béla Bartók en folk met een Balkan-inslag. De meeste nummers die Agog en Zapp vrijdag in Paradox speelden, komen uit de pen van Agog-gitarist Frank Wingold. Die ontpopt zich steeds meer als een schrijver van complexe maar bijzonder meeslepende composities vol verrassende wendingen. Je vraagt je af waar hij nog de tijd vandaan haalt om aan zijn techniek te schaven.

Maar dat Wingold het doet, is te horen. Zijn spel klinkt kaler en hoekiger dan ooit, soms zit het op de rand van gepijnigd. Zijn pedaalgebruik is spaarzaam maar inventief.

Wingold laat zijn instrument fluisteren, knisperen en zuchten. Een schitterend contrapunt voor die allerminst softe strijkers.

Concert: Agog meets Zapp. Gehoord: 4/6 in Paradox, Tilburg. Herhalingen: 20/6 Haarlemmerhoutfestival in Haarlem; 18/10 Trompfestival in Wilhelmina Eindhoven.