Akkoord VN resolutie Irak nu dichterbij

De VN-Veiligheidsraad is gisteren dichterbij aanvaarding van een nieuwe Irak-resolutie gekomen, na voorstellen van de Iraakse interim-regering en de Amerikaanse regering voor militaire samenwerking.

De voorstellen staan in brieven van de Iraakse interim-premier Allawi en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Powell, die de Veiligheidsraad gisteren besprak tijdens een extra zitting. Amerika's VN-ambassadeur Negroponte zal op basis van de brieven vandaag een vierde ontwerpresolutie voorleggen, die naar zijn inschatting morgen kan worden aangenomen.

Volgens VN-diplomaten zijn voor Frankrijk, Rusland, China, Duitsland, Algerije en Chili nog niet alle bezwaren weggenomen. Met name Frankrijk wil dat de Iraakse interim-regering in haar relatie met de 160.000 man sterke, door Amerika geleide buitenlandse troepenmacht een veto krijgt bij ,,gevoelige aanvallende operaties'', na de machtsoverdracht op 30 juni. Frankrijk heeft hiervoor gisteren een tekstwijziging voorgesteld, die het ,,belangrijk'' vindt omdat het de geest van de brieven van Allawi en Powell verwoordt.

Parijs en andere hoofdsteden vinden het niet voldoende om de relatie tussen de interim-regering en de buitenlandse troepen vast te leggen in deze brieven. Zij willen die relatie expliciet in de resolutie zelf vermeld zien. Hoe hoog Frankrijk dit wil spelen, is volgens diplomaten onzeker. Volgens een Franse diplomaat zal Frankrijk de resolutie steunen als zijn voorstel wordt overgenomen. Ook Rusland liet vanochtend weten dat na ,,verdere positieve wijzigingen'' in het derde ontwerp van afgelopen vrijdag ,,bepaalde zaken'' nog verdere overeenstemming behoeven.

In zijn brief vraagt interim-premier Allawi niet om een vetorecht over buitenlandse militaire operaties, dat de VS niet bereid zijn te geven. Zijn land krijgt de zeggenschap over de eigen troepen en streeft naar een ,,volledig partnerschap'' met de buitenlandse troepen. Allawi wordt voorzitter van een `ministerieel comité voor nationale veiligheid', waarin ook Amerikaanse commandanten zitting hebben. Dit comité moet ,,mechanismen van coördinatie en samenwerking'' ontwikkelen en ,,overeenstemming bereiken over de volledige keten van fundamentele veiligheids- en beleidskwesties, waaronder beleid bij gevoelige offensieve operaties''.

Powells brief heeft dezelfde strekking: het Amerikaanse militaire commando wil een ,,partnerschap'' met Irak over veiligheid. De buitenlandse troepen zullen ,,nationaal, regionaal en lokaal'' coördineren met de Iraakse veiligheidstroepen. Volgens de Britse VN-ambassadeur Jones Parry gaat Londen er vanuit dat het ministeriële comité toestemming moet geven voor gevoelige Amerikaanse operaties, zoals in Falluja.

Inmiddels geeft de ontwerptekst Irak het recht de Amerikaanse troepen te bevelen het land te verlaten. Allawi schrijft in zijn brief dat de buitenlandse troepen zeker nodig zijn tot begin 2005 als een overgangsregering na verkiezingen aantreedt. De resolutie geeft nu ook duidelijker aan dat het mandaat voor de buitenlandse troepen in januari 2006 verstrijkt, als een definitieve regering moet aantreden. De Veiligheidsraad krijgt vandaag nog verslag van VN-gezant Brahimi, die betrokken was bij de formatie van de Iraakse interim-regering.