Wees een Dolle Fina

Vrouwen lopen vergeleken bij mannen circa zeventien extra financiële risico's. Jonge vrouwen doen daar lacherig over. ,,Onzin. Dat is uit de tijd dat mijn Dolle Mina-moeder nog in een tuinbroek liep en geen bh droeg. Die strijd is voorbij. Bovendien moet een man zich niet bemoeien met vrouwenzaken.'' Ja, ja, maar de Dolle Mina's zijn nog lang geen Dolle Fina's, economische zelfstandige vrouwen.

Dat blijkt bijvoorbeeld uit de opmerkelijke cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Het CBS becijfert dat mannen er na een scheiding financieel beter uitspringen dan vrouwen. Dat is geen momentopname of de conclusie uit een flut steekproefje van een onbekend bureau, maar de gevolgtrekking uit een langdurige analyse tussen de jaren 1989 en 2000 van 75.000 huishoudens, bestaande uit 210.000 personen. Het CBS meldt dit.

Een echtscheiding heeft voor mannen en vrouwen verschillende financiële gevolgen. Dit hangt samen met de aanwezigheid van kinderen en van de vraag bij wie de kinderen gaan wonen. Heeft een paar geen kinderen, dan daalt de koopkracht van de vrouw én van de man. Mannen gaan er gemiddeld 6 procent op achteruit, maar omdat mannen een gemiddeld hoger inkomen hebben, treft het verlies van het gemeenschappelijk inkomen vrouwen het sterkst. Zij gaan er gemiddeld 27 procent op achteruit.

Wanneer kinderen bij hun moeder blijven wonen, gaat de koopkracht van de man er gemiddeld 33 procent op vooruit, ondanks de betaalde partneralimentatie. De koopkracht van de vrouw daalt met 21 procent. Zelfs wanneer de kinderen bij de vader gaan wonen, neemt zijn koopkracht nog toe. Deze winst is wel kleiner, 6 procent, dan wanneer de kinderen bij de moeder gaan wonen.

Kinderloze vrouwen ondervinden de grootste koopkrachtdaling na hun scheiding. Maar zij hebben een beduidend hogere koopkracht dan gescheiden moeders, omdat die vóór de scheiding over het algemeen een lager inkomen hebben dan vrouwen zonder kinderen. Veel gescheiden moeders komen op bijstandsniveau terecht.

Geen vrolijk nieuws van het CBS. Waar hangt moeders tuinbroek? Dit is niet het enige onheil. Mannen zijn qua levenskansen het zwakke geslacht. Al vanaf de geboorte sterven er in elke leeftijdsgroep meer jongens dan meisjes. Maar zoals bekend heeft elk nadeel zijn voordeel. Haal je als man de 70 jaar, dan is verhouding tussen mannen en vrouwen ongeveer één op zeven. Je hoeft dan geen James Bond te zijn om te mogen kiezen uit een horde groupies, soms met een rollator, wat je voldoende vluchtkansen biedt. Een gescheiden moeder loopt dus het extra risico dat haar ex overlijdt, wat haar financiële zorgen kan verergeren.

Een ander fenomeen is de man met zijn 20, 25, 30 jaar jongere tweede of derde vriendin of partner, die rond zijn 55ste stopt met werken of minder gaat werken. De druk op de vrouw om hem naar een warm buitenland te volgen (en de wereldreis lonkt) is dan groot. Geeft ze daaraan toe, dan loopt ze flinke risico's. Haar baan kwijt, de werkervaring vermindert, de pensioenopbouw stokt, de vermogensvorming stopt en qua inkomen is zij sterk afhankelijk van hem. En dan! Ze gaan scheiden. Of hij overlijdt ineens. Allerlei gedonder met zijn testament en de kinderen uit zijn eerste leg. Dat kan financieel slecht uitpakken voor die jongere vrouw.

Het komt er op neer dat je als vrouw op je hoede moet zijn in een relatie waarin je (voor een deel) financieel afhankelijk bent van je partner. Hoe verleidelijk dat ook is. Dit kan je met name opbreken bij een scheiding of bij zijn voortijdige overlijden.

Dan de moeders. Ze gauw je kinderen hebt, verandert je leven voor de rest van je leven, want kinderen trekken eerder naar de moeder dan naar de vader. Je economische zelfstandigheid komt in het gedrang, hoe goed je ook je best doet en hoe hard je dat ontkent, behoudens uitzonderingen. Een mogelijke remedie is het bedingen van een moederloon bij je partner. Een maandelijks bedrag, dat je apart zet voor later, als een vergoeding voor je gemiste kansen op een carrière. Dat werkt in geval van nood alleen wanneer je op huwelijkse voorwaarden trouwt, maar dat is sowieso een voorwaarde voor het Dolle Finaschap.