Ruig en mooi kinderleven

Het is een mooie dag om de hond te kussen. Het is ook een mooie dag om het zachte teer uit het asfalt te pulken en met je handen te kneden. Straks slaan we met een bijl door het raam, crossen we met de brommer door het zand – als het kreng wil starten – en kijken we hoe de lucht onze broek doet bobbelen als we in de modderplas gaan zitten. Niemand hoeft Siddieqa, Firdaus, Abdallah, Soelayman, Moestafa, Hawwa en Dzoel-kifl te vertellen hoe je lol maakt, want dat verzinnen ze zelf wel. Er is, in de film die beeldend kunstenaar Joost Conijn over deze kinderen maakte, geen volwassene die hen leidt of helpt of straft.

Ze hebben, in weerwil van hun namen, kaaskoppies en ze leven ergens in een rafelgebied waar een paar oude caravans staan en nog een heleboel andere troep. Het leven is er prachtig en woest. Als ze onderweg op een enorme regenplas stuiten, fietsen ze er dwars doorheen tot ze omvallen. Als ze honger hebben, rijden ze naar een plek waar kratten vol broden en broodjes liggen en dan nemen ze die mee. Als het avond wordt, stoken ze een vuurtje, bakken ze brood of piepers, en vallen ze met kleren aan in slaap op vale matrassen. Het is dierlijk, hun leven, maar niet omdat het vies zou zijn of achterlijk, maar omdat het zo vitaal is. Elke nieuwe gebeurtenis biedt een keur aan nieuwe mogelijkheden en die worden allemaal onderzocht, of het nou door de driejarige Dzoel-kifl is of door de tiener Firdaus.

In drie kwartier en in sober-digitale beelden stalt Conijn dat hele leven voor ons uit. Soms moet hij er zelf hardop om lachen, zeker als hij de jongste twee, Dzoel-kifl en Hawwa, filmt. Die zijn ook onweerstaanbaar geestig in hun doodernst. Het beeld van Dzoel-kifl en zijn bobbelbroek in de modderplas is van een monumentale schoonheid.

Het is niet zomaar een documentaire die Conijn maakte, het is neorealisme. Siddieqa, Firdaus etc. vindt zijn weerklank in de filmgeschiedenis van Buñuels Los olvidados tot aan Cidade de deus. En bij Pietje Bell, natuurlijk. Nee, toch niet. Pietje Bell is een brave Hendrik, voor dooie dienders. Dzoel-kifl en zijn broertjes en zusjes zijn het echte werk en deze film is verplicht voor alle kinderen die léven.

Siddieqa, Firdaus, Abdallah, Soelayman, Moestafa, Hawwa en Dzoel-kifl. Regie: Joost Conijn. In: De Balie, Amsterdam, zondag 6 juni om 13.00u en 20.00u.