Kreupel

Hou zou Mark van Bommel zich nu voelen? De talentrijke middenvelder van PSV kan niet mee naar Portugal: een liesblessure. Een liesblessure is lulliger dan het ultieme randverschijnsel: aambeien.

Mark is niet voor het geluk geboren. Terwijl hij, buiten het veld, de liefste man is die ik ken. Duizend keer liever dan André Hazes. Wie is die god die toelaat dat de toekomst van een fantastische voetballer wordt geamputeerd door een opspelende lies? Zoveel is zeker: God is kreupel.

Dick Advocaat zit er niet mee. Opvallend hoe laconiek de bondscoach het existentiële drama van Van Bommel aan zich voorbij liet gaan. Een fait divers, meer was het niet. Zoveel is zeker: Advocaat is kreupel in de compassie. Misschien hoort het zo in het heetst van de strijd, maar van een `ontleende autoriteit' had ik toch meer lotsverbondenheid verwacht. Dick komt als toekomsticoon ook niet veel verder dan het geteisterde charisma van aambeien.

Voor Mark van Bommel was het EK een etalage. Hij wil weg bij PSV. Wie niet? In Portugal, zo hoopte hij, zou hij een demonstratie geven van talent en furie. Dienend en toch koning op het middenveld. Incontournable. Dat was hij al die jaren ook bij PSV, maar daar had het geen internationale echo. PSV: het dorp blijft duren.

Mark is een geboren leider. Dat kan niet in Oranje, waar iedereen een geboren leider is. Zelfs Bert van Lingen waant zich in puberale momenten Il Duce. Tussen Van Bommel en Davids is het sinds eeuwen koude oorlog. Tussen Oranje en PSV ook. Nederlanders willen het niet weten, maar ook hier maken we de tristesse mee van een territoriumstrijd tussen het stijve ritueel en de gemoedelijkheid van een warme hap. Stan Valckx weet daar alles van, maar hij kent het zwijgen. Cultuurdesintegratie. Koketterie versus de heilige hoogmis. Veren dan wel een terreinwagen in de reet, of soep met balletjes. Ach, Oranje.

Van Bommel zal niet meer gevraagd worden door Real Madrid, Chelsea of de Spurs. Hij wordt in het beste geval een grensoverschrijdende voetballer: Borussia Dortmund. Waar zijn schoonpa, Bert van Marwijk benoemd is tot coach. Voetbal als familiebedrijfje: het kan. De legendarische Johan Cruijff selecteerde bij FC Barcelona ooit zijn zoon Jordi. Onvergetelijk zijn de beelden toen Jordi in een kapitale wedstrijd scoorde en vervolgens juichend in de heupen van zijn papa ging liggen. Iedereen was vertederd, behalve Barcelona-voorzitter Nuñes.

Edoch, schoonpa en schoonzoon, gaat het wel samen in een voetbalclub? Het lijkt me voor Bert van Marwijk heel gênant om straks tegen de voorzitter van Borussia te moeten zeggen: ,,Ik ken nog een Hollander die de balans kan maken op het middenveld. Mijn schoonzoon. Hij is wat blessuregevoelig, maar als hij speelt, is hij alijd een van de betere spelers. Daarom: no worry.'' Het blijft een incestueus verhaal.

Nou ja. Wat is voetbal anders dan de triomf van het relationele privilege? Ook Dick Advocaat koopt zijn beschermelingen af. En Ronald Koeman. En Co Adriaanse. En straks al helemaal Ruud Gullit bij Feyenoord.

Mark van Bommel dus naar Borussia Dortmund. Zal dat de pijn verzachten? Ik dacht het niet. Hij is wel een speler voor de Bundesliga, maar juist in die quasi genetische voorspelbaarheid ligt zijn verdriet. Van Bommel wilde weleens anders worden begroet dan als aanjager. Hij was zo graag een keer in zijn leven conceptueel geweest, een supplement, een architect, een denker. Nou, bij Borussia wordt nooit gedacht, daar is het harken en foeteren.

Een domme lies heeft mij, straks in Portugal, de triomf van Van Bommel ontnomen. In mijn verlangen naar schoonheid en passie, naar ascese en toch ook weer naar wilde vreugde, ben ik nu een wees. Mark wordt, als hij niet oppast, een De Graafschap-meneertje. Een provinciale god. Terwijl de heren Reiziger, Kluivert en Davids de halve wereld aan hun kont hebben hangen, vooral dan de vrouwen. Terwijl Dick Advocaat doet alsof hij Mourinho is.

Ik ken een man met veel antennes voor PSV, voor het verleden, voor drama: Jan Wouters. De ex-international is nu assistent van Advocaat. Ook hij heeft Van Bommel niet gebeld. Ook hij heeft niet een schamel briefje van medeleven gestuurd. Jan dolde in Zwitserland, als vanouds, met de selectie. Met een verlopen kop vol leed. Maar tranen voor Van Bommel? Doe mij een biertje, zeg.