Het failliet van de Arabische Big Brother

Wie de Nederlandse Big Brother heeft gezien en de naar buiten toe zo preutse Arabische wereld een beetje kent, kan zich wel voorstellen dat het niet makkelijk is beide met elkaar te verzoenen. Toch heeft de Arabische zender MBC – nota bene eigendom van een zwager van de Saoedische koning Fahd – dit samen met Big-Brotherproducent Endemol geprobeerd, en aanvankelijk met succes. Er werd een kuise versie ontwikkeld, met aparte gebedskamers voor mannen en vrouwen en de bepaling dat de deelnemers niet in elkaars slaapkamers mochten komen. Er werd een aan die eisen beantwoordend huis op een eiland in Bahrein gebouwd. Er werden twaalf kandidaten gevonden, zes mannen en zes vrouwen uit verschillende Arabische landen die er volgens de BB-formule afgesloten van de buitenwereld honderd dagen zouden verblijven. Afgelopen februari begon de serie inderdaad. Maar na negen dagen werd zij abrupt stopgezet. Officieel wordt nog steeds bestudeerd of en zo ja waar zij alsnog zal worden voortgezet.

Big Brother in het Midden-Oosten is de fascinerende documentaire die Tegenlicht-redacteur Sarah Vos heeft gemaakt over de voorbereidingen van het programma tot en met het door de makers én huisbewoners volstrekt niet verwachte en zeer betreurde einde ervan. De documentaire toont de screening van kandidaten in Beiroet – een logische lokatie omdat de vrijheid er groter is dan waar ook in de Arabische wereld en vrouwen zich veilig zonder hun thuis vaak verplichte hoofddoek konden presenteren. Die beelden worden afgewisseld met opnamen van het voorwerk in Bahrein, waar de minister van Informatie wel bijzonder enthousiast was over het project, kennelijk met het oog op gunstige financiële vooruitzichten.

De stopzetting kwam onverwachts voor de producers, maar de goede verstaander kon het wel degelijk zien aankomen. Het begon met kritische artikelen in kranten die werden weggelachen maar in de plaatselijke context onheil voorspelden. Vervolgens kwamen er protesten van moslimfundamentalistische parlementsleden en een demonstratie van nog geen 1.000 man tegen dit ,,amusement voor beesten'' en het einde was daar. Het is zeker waar dat het aantal tegenstanders zeer klein was en het aantal kijkers groot, maar de fundamentalisten vormen op de korte termijn een grotere bedreiging voor de machthebbers dan de gewone man dus die keus was niet moeilijk.

Rest dat althans deze kijker zich afvraagt of zij Big Brother als westerse waarde naar de islamitische wereld geëxporteerd wil zien.

Tegenlicht: Big Brother in het Midden-Oosten, VPRO, Ned.3, 20.55-21.50u. & 22.42-23.27u.