Dawkins 7

De stelling in de brief van Maurits In 't Veld (Dawkins 3, W&O 22 mei) dat het darwinisme als principieel onweerlegbare theorie op één lijn staat met de theorieën van Freud en Marx, is niet juist. Hier zijn twee door feiten weerlegbare algemene stellingen (falsificatie-instanties) uit Darwins theorie. 1. Levende wezens (planten of dieren) bezitten uitsluitend organen of lichaamsdelen die kunnen zijn ontstaan via kleine veranderingen, die elk op zich nuttig waren voor de bezitter. 2. Organen of verrichtingen van een levend wezen zijn in ieder geval nuttig voor (het nageslacht van) dat organisme zelf en nooit alléén nuttig voor een organisme van een andere soort. Misschien moet er voor de duidelijkheid bij gezegd dat dit geldt voor levende wezens waarmee de mens niet doelbewust heeft gefokt.

Deze twee stellingen (en veel meer trouwens) bracht Darwin zelf al met deze bedoeling naar voren. Hij bespreekt gevallen waarvan hij zich goed kan voorstellen dat leken niet direct durven geloven dat een blinde horlogemaker zoiets kan, zoals het oog, de ingewikkelde baleinen waarmee een walvis zijn eten uitzeeft, de honing in bloemen en altruïstisch gedrag bij sociale insecten. Niet alleen de buitengewone volmaaktheid van die aanpassingen is het opmerken waard, ook de kenmerkende onvolmaaktheden ervan. Hij zegt dat als tegenvoorbeelden tevoorschijn komen ``my theory would absolutely break down''.

Iemand met voldoende zelfkritiek doet kennelijk van nature al wat Popper wil. Het is wel juist dat geen enkele theorie bewezen wordt door het zoveelste geval dat ermee klopt. Het wordt pas interessant als een torretje wordt gevonden met een eigenschap die onmogelijk nuttig kan zijn. De afgelopen anderhalve eeuw is de biologische kennis flink toegenomen. Er zijn wel veel verschijnselen ontdekt die goed begrijpelijk zijn vanuit het met kleine, ieder voor zich nuttige, stappen voortbouwen op wat er al is. Ze bewijzen Darwins gelijk niet, ondersteunen het wel en een serieuze alternatieve theorie moet er rekening mee houden. Tegenvoorbeelden zijn evenwel nog niet ontdekt.