Grote ambities bij Deutsche Post

De postmarkt wordt gedereguleerd. Deutsche Post ziet kansen èn hindernissen. ,,Wanneer de politici in het spel komen, is het handen omhoog.''

Wie in de voormalige Duitse hoofdstad Bonn in z'n beste Duits naar de `Post Turm' vraagt, wordt snel terecht gewezen. Post Tower, heet het imponerende, uit staal en veel glas opgetrokken, veertig verdiepingen hoge bouwwerk uit 2000 van architect Helmut Jahn. De engelstalige naam van het gebouw reflecteert onverhulde ambities – die van Deutsche Post World Net, de Duitse posterijen en nog veel meer, in Duitsland en nog veel verder.

Vanuit de Post Tower regisseert de top van Deutsche Post een zorgvuldig gekozen strategie die moet leiden tot dominante posities op de markt van post, pakjesvervoer (DHL), logistieke en financiële diensten in Duitsland zelf, in Europa en de rest van de wereld. Daarbij vindt het Duitse bedrijf onder andere het aanzienlijke kleinere Nederlandse TPG op zijn weg. Maandag begint Deutsche Post met de gedeeltelijke beursgang van dochteronderneming Postbank. De opbrengst ervan kan in de `strijdkas' voor overnames.

In een hoekkantoor op de 25ste verdieping van de Post Tower, met uitzicht op de Rijn en de Dom van Keulen in de verte, haalt Klaus Knappik bij het woord `strijdkas' de schouders op als iemand die zich over geld geen zorgen hoeft te maken. De 57-jarige voorzitter van het divisiebestuur van Mail International en uitvoerend directeur van Deutsche Post Global Mail is de man die bij de postafdeling de expansiestrategie van het voormalige staatsbedrijf uitvoert.

,,Het is een beetje als het kijken in een kristallen bol'', zegt Knappik, als hem wordt gevraagd naar het internationale, en vooral het Europese, postlandschap over vijf tot zes jaar. De vraag is nu al actueel. Verdere liberalisering van de post in Europa biedt kansen voor internationaal actieve bedrijven als Deutsche Post en TPG. De Nederlandse liberalisering komt deze maand aan bod in de Tweede Kamer, die dan met verantwoordelijk minister Brinkhorst (Economische Zaken) diens `Postvisie' bespreekt.

,,Veel hangt af van de mate van deregulering – die verschilt van land tot land'', zegt Knappik. Zweden en Finland behoren met een reeds afgeronde deregulering onbetwist tot de Europese voorhoede. Nederland en Duitsland hebben het monopolie op postbezorging al ten dele opgeheven. In 2007 moet de deregulering er voltooid zijn. Deutsche Post en TPG zijn actief in elkaars thuislanden op de reeds vrijgegeven markten voor ongeadresseerde post en geadreseerde (zakelijke) post vanaf 100 gram. Deutsche Post is in Nederland – samen met Wegener – het bedrijf Selekt Mail begonnen. TPG startte samen met postorderbedrijf Otto in Duitsland de firma Europost.

[vervolg DEUTSCHE POST: pagina 11]

DEUTSCHE POST

'We willen mondiale netwerk versterken'

[vervolg van pagina 9]

Beide bedrijven tonen belangstelling voor de mogelijke privatisering van de posterijen in Oostenrijk, België en Denemarken. ,,We willen ons wereldwijde netwerk versterken met postverdeelpunten en aantrekkelijke binnenlandse markten opgaan'', zo legt Knappik de strategie van Deutsche Post uit. Eerder deed Deutsche Post dat dus met Nederland: ,,Een relatief grote markt in verhouding tot het bevolkingsaantal''. En met het Verenigd Koninkrijk: ,,Een groot land, dichtbevolkte gebieden''.

Bij de expansie sluit Knappik vijandige overnames uit. ,,Overnames in de postwereld zijn anders dan in andere sectoren. Zelfs de luchtvaart is meer geliberaliseerd dan de post. Daarbij gaat het vooral om landingsrechten. Bij post is het erger, daar gaat het om nationale wetgeving.''

De grote gevoeligheid als het om het nationale postbedrijf gaat, blijkt momenteel in Oostenrijk, waar politici en vakbonden in rep en roer zijn bij het vooruitzicht van een mogelijke overname door Deutsche Post. De leiding van het relatief kleine Oostenrijkse postbedrijf lijkt wel te voelen voor aansluiting bij het grote Deutsche Post World Net. Maar, zegt Knappik, ,,wanneer de politici zich ermee gaan bemoeien, is het handen omhoog''.

Ook voorafgaand aan het betreden van de Nederlandse markt heeft Deutsche Post zich – de gevoeligheden in de Duits-Nederlandse relatie indachtig – afgevraagd wat de reactie zou zijn. ,,We waren er gestressd over'', erkent Knappik, ,,maar er was hoegenaamd geen terugslag''.

Deutsche Post, dat op de Nederlandse markt behalve met Selekt Mail ook actief is met het van Wegener overgenomen distributiebedrijf Interlanden, wil met TPG strijd voeren om de (zakelijke) markt voor ongeadresseerde post. ,,Ik zou in Nederland nooit de markt voor particuliere post willen betreden. We hebben geen ambitie om het Nederlandse postkantoor te worden. Wat we wel willen, is de nummer twee worden in zakelijke dienstverlening. Nu zijn we de nummer tweeëneenhalf''. Daarbij doelt Knappik op de positie achter concurrent Sandd, dat samen met Selekt Mail nog geen 5 procent van de markt heeft. ,,Voor de toekomst is een marktaandeel voor Selekt Mail van 15 procent mogelijk'', aldus Knappik. En een overname van het beursgenoteerde TPG? ,,Ik persoonlijk kan me niet indenken dat we aandelen TPG zouden kopen'', zegt Knappik.

Ook buiten Europa ziet Klaus Knappik goede perspectieven voor de postdivisie van Deutsche Post. Het bedrijf heeft al drie dochters in de Verenigde Staten, ,,maar dat is niet het eind van de ball game''. Knappik signaleert dat de Amerikaanse postreus United States Postal Service in de VS in toenemende mate samenwerkt met particuliere bedrijven. ,,Maar voorlopig hebben we onze handen vol'', zegt Knappik. In Azië ziet Knappik voorshands weinig schot in liberalisering van de post. Deutsche Post zet daar vooral in op Japan, ,,een kleine markt, maar dat is aan het veranderen''. China, waar op het gebied van logistiek en express ook voor Deutsche Post veel kansen zijn, is en blijft volgens Knappik op postgebied een gesloten markt.