`Zware stem VS bij Iraakse formatie'

VN-gezant Lakhdar Brahimi heeft gisteren aangegeven dat de Verenigde Staten een zware stem hebben gehad bij de formatie van de Iraakse interim-regering.

Brahimi, die namens de Verenigde Naties betrokken was bij de selectie van interim-leiders, wekte de indruk dat zijn eigen invloed beperkter was dan die van de Amerikaanse Irak-bestuurder Paul Bremer. ,,Ik zeg wel eens ik ben er zeker van dat hij het niet erg vindt dat ik het zeg Bremer is de dictator van Irak. Hij heeft het geld. Hij heeft de handtekening. Niets in dit land gebeurt zonder zijn toestemming'', zei Brahimi op een persconferentie toen hem gevraagd werd naar de keuze van de Iraakse premier en president. Die keuze kwam in beide gevallen niet zonder controverse tot stand.

De VN-gezant erkende dat niet iedere Irakees tevreden zal zijn met de nieuwe regering, maar hij zei dat het resultaat het beste was, dat onder de omstandigheden kon worden verwacht. Hij gaf toe ,,onder veel druk'' te hebben gewerkt.

Brahimi nam afstand van het Amerikaanse beleid in Irak door op te roepen tot een dialoog met de ,,patriottische'' elementen in het verzet tegen de Amerikanen. Brahimi vroeg zich publiekelijk af waarom het verzet er is. ,,Ik denk dat het een beetje te gemakkelijk is om iedereen een terrorist te noemen'', zei hij. ,,Als je ontdekt dat er veel mensen zijn, die geen terrorist zijn maar respectabele, oprechte Iraakse patriotten, moet je een manier vinden om met hen te praten.''

Brahimi komt volgens diplomaten eerder dan verwacht terug naar New York om daar morgen en zaterdag een bijeenkomst van de Veiligheidsraad bij te wonen, die zich buigt over een Amerikaans-Brits ontwerpresolutie. In dit verband spreekt de raad vandaag met de Iraakse interim-minister van Buitenlandse Zaken, Zebari, die gisteren zei dat de Irakezen zeker hun ,,eigen inbreng'' moeten hebben bij de resolutie.

De Franse president Chirac zei gisteren dat de nieuwe tekst van de resolutie ,,een goede basis voor discussie'' is, maar nog steeds verbetering behoeft. Volgens Chirac moet de resolutie ,,de volledige soevereiniteit van de Iraakse regering verzekeren en bevestigen, vooral op militair gebied''. Veel landen in de Veiligheidsraad vinden dat de relatie tussen de Iraakse interim-regering en de door Amerika geleide buitenlandse troepenmacht niet duidelijk genoeg is uitgewerkt.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Powell, zei gisteren dat Irak geen veto zal krijgen over de Amerikaanse troepen. Powell zei dat de VS met de Iraakse interim-regering zal samenwerken als partners, maar dat de 138.000 Amerikaanse militairen onder Amerikaans commando blijven. ,,Er kan een situatie zijn waar we moeten optreden en er kan een meningsverschil zijn'', zei Powell in een televisiegesprek. De VS willen de ,,noodzakelijke regelingen'' met de Irakezen uitwerken, maar ,,je kunt niet het woord veto gebruiken'' om Iraks gezag te beschrijven, zei hij.