`Rutte leidt race naar de bodem'

De helft van de arbo-regels is onnodig, vindt staatssecretaris Rutte. Veel bijval, maar niet unaniem. `Iedereen kan wel ergens een gek regeltje vinden.'

Het plan van staatssecretaris Mark Rutte om de helft van de Arbo-regels aan de kant te schuiven heeft niet alleen in Nederland opzien gebaard. Ook in Brussel gingen de wenkbrauwen omhoog. Misschien komt wel meer dan de helft van die voorschiften voor veilige arbeidsomstandigheden uit de Europese hoofdstad.

Aan een schatting van dat percentage waagt europarlementariër Theo Bouman (Groen links) zich niet. Ook het ministerie van Sociale Zaken kan het niet. Maar is het streven van Rutte, dat hij dinsdag ventileerde, dan wel haalbaar? ,,Die uitspraak van Rutte heeft alles met de verkiezingstijd te maken. Dit is een belachelijke discussie.' Volgens Bouman zijn de Brusselse regels allemaal minimum-regelingen die de lidstaten verplicht moeten invoeren. Ze kunnen ook strengere regels stellen. ,,De richtlijnen zijn bedoeld voor landen zonder bodem in de arbeidsvoorzieningen, zoals de zuidelijke lidstaten. De Noordelijke landen proberen juist die bodem op te trekken, om concurrentievervalsing te voorkomen.'

De Europese veiligheidsnormen vloeien voort uit het Sociale Handvest dat de lidstaten in 1989 aannamen ter ,,verbetering van de levensstandaard en arbeidsvoorwaarden voor de werkenden in de Europese gemeenschap.' Nederland was een groot voorvechter van het handvest. Toenmalig premier Lubbers verklaarde destijds dat het handvest een belangrijk politiek signaal was: ,,De [Europese] integratie gaat door, en de sociale component wordt niet vergeten'.

De Europese regeringen hebben volgens Bouman toen juist ruime bevoegdheden gegeven aan de Europese Commissie en het Europarlement om veiligheidsnormen vast te stellen. Recent zijn de EU-regels voor blootstelling aan geluid, trillingen en asbest nog aangescherpt. Nieuwe regelingen voor elektromagnetische golven en optische straling zitten in de pijplijn.

Bouman betwijfelt of het mogelijk is het aantal regels met de helft te verminderen, omdat de Europese minimum-normen blijven gelden. Hij vermoedt dat Rutte het Nederlandse beschermingsniveau wil terugschroeven. ,,Maar dat levert nauwelijks minder regels op, alleen lagere. Rutte leidt een race naar de bodem.'

Volgens Rutte is niet direct relevant of de regels uit Brussel komen of uit Nederland. Hij maakt zich ook in Brussel sterk voor het terugdringen van de regelgeving op dit terrein. In Nederland maken werkgevers- en werknemersorganisaties sinds 1999 per sector afspraken over het terugdringen van beroepsrisico's. Er zijn nu vijftig van deze arbo-convenanten die de helft van de beroepsbevolking raken.

,,Ik heb er absoluut geen vertrouwen in dat werkgevers en werknemers er samen uitkomen' zegt Dick Heederik, hoogleraar werk en gezondheid. De vakbeweging zou dan weerwerk moeten bieden aan de werkgevers, maar volgens Heederik ontbreekt bij hen daarvoor de expertise. ,,Gesprekken over de normen voor werkzaamheden is een hele kennis-intensieve discussie, die moet worden gevoerd tussen de werkgevers en de overheid.'

Het voorstel de arboregels te halveren, doet Heederik af als een ,,belachelijk grote zwaai'. Als de helft van de voorschriften verdwijnt in de chemie, waarbinnen hij actief is, zou hij zich ernstig zorgen maken. Grappen over onnodige regels zijn niet aan de hoogleraar besteed. ,,Iedereen kan wel ergens een gek regeltje vinden'.

Gerectificeerd

Theo Bouwman

In het artikel Rutte leidt race naar de bodem (in de krant van donderdag 3 juni, pagina 15) is de naam van Europarlementariër Theo Bouwman geschreven als Bouman.