Vier korte documentaires zonder zin

Wat hebben twee oudere boerenbroers, een gescheiden vrouw en Albanezen die cowboytje willen spelen met elkaar te maken? En wat hebben wij met hen te maken? De eerste vraag is makkelijker te beantwoorden dan de tweede. Deze personages, en nog veel meer, komen voor in vier documentaires van elk om en nabij de twintig minuten die onder de titel Kort en goed in het Docuzone-programma worden uitgebracht. De tweede vraagt naar de urgentie van deze filmpjes, voor de makers en voor de kijkers. Die vraag veronderstelt dat een filmer niet alleen aan het werk wil blijven en met een camera mooi licht vangen, maar iets vertellen wil dat hem of haar beroert en dat met de wereld moet worden gedeeld.

Het is moeilijk te zien wat de makers van deze filmpjes precies heeft bewogen. In zijn eindexamenfilm Scheppers kijkt Chai Locher naar mensen die zich onledig houden met het zeven van liefst vers-opgespoten zand om haaientanden te vinden. De film is gemaakt met een onmiskenbaar visueel vermogen, die zoveel gevoel heeft voor krachtige beelden dat hij nauwelijks kiezen kan uit alle opnamen die hij heeft gemaakt. En wat heeft deze beeldenstorm tenslotte verteld? Dat ieder mens op zijn eigen manier geluk zoekt.

In 25/01/95 ondervraagt Prosper de Roos mensen over wat zij op die dag deden. Dit immers was de dag dat de Russische president Jeltsin zijn vinger boven de geopende atoomkoffer hield en de wereld dichter dan ooit bij de totale vernietiging kwam. Het idee lijkt hier de film voortdurend in de weg te zitten.

Aan wisselwerking tussen de personages schort het niet in De Dunning broers van Juul Bovenberg. Twee zo op het oog wat simpele vrijgezelle broers leven in complete symbiose met elkaar en, zo wordt wel duidelijk, ook nog met hun overleden moeder. Het is niet helemaal helder in welke mate de film geregisseerd is, maar dat doet er weinig toe. De mannen zijn authentiek, de camera is geduldig. Maar zelfs als het zorgvuldig is gedaan en de Dunnings in hun waarde zijn gelaten, denk je toch, als ze in bed liggen en de wekker gaat weer: waarom hebben we deze twee broers eigenlijk bekeken?

Cowboys in Kosovo van Corinne Egeraat is de enige film die werkelijk het gevoel geeft dat de regisseur iets wilde beweren. Zij combineert een onderzoek naar wat oorlog betekent met de beeldtaal van de western, omdat de Kosovaarse broers Veselaj zo graag cowboytje speelden in hun jeugd. Hier domineert de vorm zo, dat die in de weg begint te zitten.

Kort en goed is een mooie staalkaart van wat jonge filmers vermogen. Het is alleen nog niet helemaal duidelijk waarvoor ze hun vermogens willen aanwenden.

Kort en goed. Vier korte documentaires. In: 15 bioscopen (Docuzone).