Laatste ronde

Je zou het niet zeggen, maar de horeca matigt de prijzen. In april stegen de prijzen in cafés met 2 procent, en dat is nauwelijks meer dan de totale inflatie in Nederland. Maar kunnen de ondernemers in de sector dat wel aan? De matiging komt na drie jaar van explosieve prijsstijgingen. Eerst was er in 2001 de BTW-verhoging, die samenviel met de verlaging van de inkomstenbelasting. Die werd door de sector aangegrepen om de prijzen met gemiddeld een procent of zeven, acht op te schroeven. Daarna volgde de invoering van de euro die in de horeca werd gebruikt om het prijspeil nog hoger te maken.

Het resultaat: zelfs in een plattelandskroeg kost een biertje nu minstens 1,60 euro. dat zijn ruim 3,5 oude guldens. En dat is nog een bescheiden bedrag waarbij menig stadsbewoner verbaasd over de rand van zijn glas zal opkijken.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek becijfert dat cafés sinds het jaar 2000 ruim 22 procent duurder zijn geworden. waar het aan ligt? De grondstoffenprijzen van de horeca stegen veel minder: de winkelprijs van bier bleef sinds het jaar 2000 ruim 8 procent achter bij de caféprijzen, gedistilleerde dranken werden ruim 5 procent minder duur vergeleken bij de cafétarieven. Voedingsmiddelen stegen 12 procent minder in prijs. Frisdranken en koffie zijn in de winkel zelfs goedkoper dan vier jaar geleden.

Lonen en huren zijn wel fors gestegen – dat wordt wel eens vergeten. En horeca-ondernemers dolen in een ondoordringbaar woud van voorschriften en regels. Maar het belangrijkste is de spiraal waarin de sector zichzelf heeft gedraaid. Prijsverhogingen moesten de winst garanderen, maar joegen de klanten weg. Het omzetvolume, de omzet gecorrigeerd voor de prijsverhogingen, van de horeca is nu terug op het niveau van 1997, terwijl het volume van de totale consumentenbestedingen in de tussentijd steeg met bijna een vijfde. Mensen geven dus een substantieel minder groot deel van hun inkomen uit aan uitgaan. Officieel dan, want op het platteland komen de autoriteiten inmiddels in actie tegen een proliferatie van illegale kroegen.

De omloopsnelheid van ondernemingen is in de horeca van oudsher groter dan elders. Maar de stijging van het aantal faillissementen met 93 procent in het eerste kwartaal van dit jaar is alarmerend. En dat terwijl de sector zich voorlopig geen prijsverhogingen kan permitteren en er ook nog een rookverbod in het verschiet ligt.

Gezondheidsminister Hoogervorst kan nu al opgelucht ademhalen: met zo weinig klanten wordt er vanzelf veel minder gerookt in cafés.