Kamer vindt minister Peijs veel te vaag

De Tweede Kamer ergert zich aan minister Peijs, die concrete plannen om de files te bestrijden steeds maar uitstelt. PvdA en VVD hebben er genoeg van en willen een debat.

Steeds vaker laten de verkeersspecialisten in de Tweede Kamer irritatie blijken over het optreden van minister Peijs (Verkeer, CDA). Haar beleid voor de komende twintig jaar als het gaat om verkeer over de weg, rails, water of door de lucht, is hun veel te vaag. Dat geldt ook voor de meest recente actie van de minister, vinden de woordvoerders van PvdA en regeringspartij VVD.

Sinds het afgelopen weekeinde zegt Peijs dat ze de Tweede Kamer een notitie heeft gestuurd waarin de hoofdlijnen uit de nota Mobiliteit staan aangegeven. Daar had de meerderheid met klem op aangedrongen. Voor 1 juni graag, was er bij gezegd. De Kamerleden van links tot rechts waren boos dat het eerder beloofde en noodzakelijke mobiliteitsplan steeds werd uitgesteld. Terwijl de redenen hiervan onduidelijk zijn. Onverantwoordelijk vonden ze, vooral omdat er eigenlijk niets is vastgelegd als het om verkeersbeleid gaat sinds het Nationaal Verkeers- en Vervoersplan (NVVP) van ex-minister Netelenbos (PvdA) door de meerderheid van de Tweede Kamer in de prullenbak is gegooid.

Peijs stuurde geen plan maar een brief, die ze de titel `hoofdlijnennotitie' gaf. De Kamerleden lezen hierin: ,,De wisselwerking tussen ruimte en verkeer en vervoer komt in de Nota Ruimte en de Nota Mobiliteit goed tot zijn recht''. Dat betekent volgens Peijs dat de nota Ruimte rekening houdt met wegen en spoorlijnen, en de nota Mobiliteit ,,op zijn beurt de nota Ruimte uitwerkt''. Voor de echte hoofdlijnen verwijst ze dan weer naar een bijlage bij de brief.

Een hoofdlijn vinden in de brief is echter moeilijk, behalve dan dat veel zal worden overgelaten aan lagere overheden, een van de algemene doelstellingen van het kabinet-Balkenende II. Files bestrijden via de provinciale wegen zal naar verwachting van de Kamerleden een hele toer worden. Een ander herkenbaar uitgangspunt is dat de meeste aandacht naar de Randstad moet uitgaan, wegens de economische belangen die hiermee gemoeid zijn. Voor het overige is Peijs er (nog lang) niet uit. Ze belooft meer in oktober 2004.

Waar haar voorgangers De Boer (LPF) en Netelenbos (PvdA) nog de politieke strijdlustigheid toonden om de files aan te pakken, lijkt de CDA-bewindsvrouw het hoofd in de schoot te leggen. Dat is snel gegaan. Kort na haar benoeming in 2003 maakte zij al een opmerking over de invoering van een kilometerheffing na 2010. Een geleidelijk oplopende heffing met gelijktijdige afschaffing van enkele belastingen was volgens Peijs onvermijdelijk om de files te bestrijden. Het VVD-Kamerlid Hofstra sprak smalend van een ,,ondoordachte losse flodder''. De minister lijkt flink geschrokken, want in de bijlage bij haar brief aan de Tweede Kamer wordt het accent anders gelegd, maar onduidelijk is of dat een eigen beleidslijn is of die van de ambtenaren op Verkeer en Waterstaat.

Wat is een bijlage waard? In ieder geval werkt Peijs belangrijke zaken als files op de snelwegen en kilometerheffing, rekeningrijden of beprijzen niet uit. Er wordt niet aangegeven in welke richting de oplossing moet worden gezocht. Zo staat er: ,,Files zullen blijven bestaan, maar de overlast voor de gebruiker wordt zoveel mogelijk beperkt door de focus op de betrouwbaarheid van de reistijd, de samenhang tussen hoofd- en onderliggend wegennet en op grote fileknelpunten.''

Een pagina verder in de bijlage staat de belofte vetgedrukt dat de nota Mobiliteit ,,de effecten van anders betalen voor mobiliteit in beeld zal brengen''. Hoe? De Tweede-Kamerleden moeten nog even geduld hebben. ,,Dit kan op verschillende wijzen worden uitgewerkt, onder andere via de accijns, een tarief per gereden kilometer of een plaatsgebonden heffing.'' En: ,,De uitwerking van de conclusies volgt later.''

Het Kamerlid Sharon Dijksma (PvdA) vindt het teleurstellend dat de minister ,,de kans laat lopen om eindelijk de knoop door te hakken''. Dijksma meent te weten dat er ,,een groot draagvlak is om te gaan beprijzen''. Ze verwijst naar het plan van de adviesraad voor Verkeer en Waterstaat die invoering van een heffing per gereden kilometer voorstelde en de opbrengst direct ten goede wil laten komen aan de infrastructuur. Over de inhoud van Peijs' notitie zegt Dijksma: ,,Daar heb ik geen hoge pet van op.'' Kamerlid Hofstra (VVD) zegt: ,,Hoe minder compleet de minister is, hoe meer wij gaan invullen. De minister krijgt dus nog voor de zomervakantie een boodschappenlijstje.'' Hofstra wil duidelijkheid: ,,Wanneer gaan we files bestrijden en hoe, geef nu eindelijk eens aan hoeveel asfalt er nog bij moet, hoeveel rails.'' PvdA en VVD hebben er genoeg van en willen nog deze maand een debat met Peijs over haar beleid.