Twisten over colporteurs en speeltuinen

Waar gaat de Europese verkiezingsstrijd over? Tijdens een lijsttrekkersdebat dit weekend over alles, in oneliners. `Stop de intensieve veehouderij'. `Meer geld voor de grenspolitie'.

Het drugsbeleid, een Europese grenspolitie, veilige speeltuinen, kredietverkopers aan de voordeur – de lijsttrekkers van de grote politieke partijen gingen zondag hierover stevig met elkaar in de clinch. Moet Europa meer of minder regelen is een van de kwesties, die bij de verkiezingsstrijd voor het Europees Parlement op 10 juni hoog op de agenda staan.

,,Nederland moet zèlf beslissen wat het met de coffeeshops doet'', zei Max van den Berg, Europees parlementariër voor de Partij van de Arbeid (PvdA), tijdens een lijsttrekkersdebat in de Haagse brasserie Dudok. Radio 1, organisator van het debat, had Max van den Berg, Camiel Eurlings (CDA) en Jules Maaten (VVD) uitgenodigd, plus een ondernemer, een advocaat, een `superconsument' en verschillende Nederlanders, die last hebben van Europa of ervan profiteren.

Van den Berg wilde met de coffeeshops niet zover gaan dat Nederland ook zijn veto moet inzetten. Veto's op het gebied van justitie moet Den Haag laten varen, vindt hij. Criminaliteit is internationaal dus Europa moet dergelijke problemen op Europees niveau aanpakken. Daar nu wilde VVD-lijsttrekker Jules Maaten niet aan. Nederland moet het laatste woord kunnen houden over de drugspolitiek. Hetzelfde geldt voor de begroting. ,,We moeten greep houden op de Europese uitgaven. Nederland levert een grote bijdrage. We worden echt het sukkeltje van Europa als we altijd over ons heen laten lopen'', aldus Maaten.

Toen de presentator informeerde hoeveel Nederland bijdraagt aan de Europese begroting moest PvdA'er Van den Bergh het exacte antwoord schuldig blijven. 2,8 miljard euro betaalde Nederland in 2002 ofwel 180 euro per Nederlander. Dat is een fractie (0,66 procent) van het bruto nationaal inkomen. ,,Wel vijf keer zoveel als de bijdrage van Denemarken of België'', reageerde Maaten. ,,Een grof schandaal.'' Als dit niet beter wordt geregeld, krijgt de Europese grondwet niet de instemming van de VVD, verzekerde hij.

Maaten kreeg bijval van Camiel Eurlings, de lijsttrekker van het CDA. Ook hem gaat het veel te ver om de nationale zeggenschap over de financiën af te geven. Lidstaten moeten een vinger in de pap houden. ,,Wij hebben als politici in deze moeilijke tijd een rotboodschap aan de mensen te verkopen. Dan kan het niet zo zijn dat je over het geld in Brussel niets meer te zeggen hebt.''

Toen Eurlings van het CDA werd gevraagd welke richtlijn (Europese wet) hij gaat afschaffen als hij in het Europese Parlement werd gekozen zat hij even met de mond vol tanden. Hier was Maaten hem te snel af. ,,Het meest overbodige besluit dat het Europees Parlement het afgelopen jaar had genomen, was toch wel het verbod op chocoladesigaretten geweest'', vond de VVD-er. Hadden CDA en PvdA daar niet mee ingestemd, voegde hij er vilein aan toe. Niet meer doen, vond Maaten. ,,Daarmee maak je Europa belachelijk.''

Welke Europese richtlijn (wet) er dringend bij moet komen, wist Van den Berg. Als het aan de Europese routinier uit het noorden ligt, moeten de Europese landen zich verplichten de jeugdwerkloosheid te bedwingen. ,,We moeten het hard spelen, en net zo streng zijn als bij het 3-procentscriterium voor begrotingstekorten'', vindt Van den Berg. Hij wil publiek geld in bestrijding van jeugdwerkloosheid investeren ,,zodat geen jongere meer werkloos wordt''.

Ondernemer Tjark de Lange uit Dordrecht ziet juist hier een probleem. Werknemers zijn een kostbaar bezit, maar het aannemen van personeel wordt voor de kleine ondernemer een risico. ,,Europa telt procentueel evenveel starters als de Verenigde Staten. Toch is het aantal succesvolle doorgroeiers in Europa vele malen kleiner.'' Dat komt omdat ondernemers terughoudend zijn met het aannemen van personeel. ,,Geld dat je overhoudt wil je als ondernemer graag investeren. Maar zodra je drie, vier man aanneemt is er een probleem'', zei De Lange. Er is een woud aan goed bedoelde sociale regels ontstaan om het personeel te beschermen, maar die een klein bedrijf hinderen om uit te breiden.

,,Daarom moet er een Europese flexwet komen'', reageerde Van den Berg. De Nederlandse wet die flexibiliteit en sociale bescherming combineert, moet volgens de sociaal-democraat in de hele Europese Unie worden ingevoerd. ,,De flexwet is leuk, maar stervensduur'', wierp ondernemer De Lange hem tegen. Dan moeten kleinere bedrijven met loonkostensubsidies geholpen worden, probeerde Van den Berg nog. Daar bleef het bij. De Lange had eerder oor voor de reactie van Jules Maaten. ,,Het midden- en kleinbedrijf moet niet verder worden bedolven onder de regels.'' Volgens Maaten lukt het alleen de Europese economie dynamischer te maken, als ondernemers weer kunnen ondernemen. Dan moet de VVD zich eerst eens hard maken voor definitieve verlaging van het BTW-tarief van 19 naar 6 procent, reageerde Margret Hoekenga vanuit het publiek. Daarop had ze VVD-er Frits Bolkestein, Europees Commissaris in Brussel, nog niet kunnen betrappen. Hoekenga, vertegenwoordiger van de Nederlandse Schoenmakers Vereniging, brak een lans voor het lage BTW-tarief waarmee nu geëxperimenteerd wordt. Zodra het experiment is afgelopen, zullen er alleen in Nederland 10.000 banen verdwijnen bij schoenmakers, kappers, en vele andere kleine bedrijven, becijferde ze.

Verder regende het tijdens het debat aan realistische en minder realistische voorstellen. Maaten: ,,Gebruik een deel van de structuurfondsen (regionale subsidies, red.) voor een Europese grenspolitie''. Eurlings: ,,Het is van de zotte dat er uit Brussel een richtlijn komt, die financieel handelen van colporteurs aan de huisdeur toestaat''. Van den Berg: ,,Stop de intensieve veehouderij''. De tijd was te kort om het boze raadslid uit Nieuwkoop over de Habitatrichtlijn, de houder van hobbydieren of de vertegenwoordiger van de kunstenaarsfederatie uit de verf te laten komen. Verder dan een oneliner als `Nieuwkoop gaat op slot voor ondernemers en particulieren' kwamen ze niet.