Irak ondermijnt premier Australië

De mishandeling van Iraakse gevangenen door Amerikaanse militairen tast nu ook de positie van de Australische minister-president John Howard aan.

De conservatieve leider, die zich steeds vierkant achter de Amerikaanse president Bush opstelde, moet dit jaar nog parlementsverkiezingen uitschrijven. Volgens opiniepeilingen zou de Labor-oppositie die op dit moment ruimschoots winnen. Labor wil de 850 Australische militairen nog voor de kerst uit Irak terugtrekken. ,,Er komt zeer negatieve publiciteit uit Irak, en Irak heeft voor negatieve gevolgen gezorgd'', heeft Howard volgens zijn woordvoerder vorige week tegen partijgenoten gezegd.

Vorige week verlaarde Howard dat hij voor het eerst over de misstanden in Iraakse gevangenissen had gehoord toen de foto's daarvan in de media verschenen. Zijn ministerie van Defensie bleek echter meer te weten en de premier verklaarde vandaag dat hij op verkeerde informatie had vertrouwd.

De hoogste defensieambtenaar, Ric Smith, bood vandaag zijn verontschuldigingen aan de regering aan. Hij gaf toe dat zijn ministerie in februari al over informatie van het Rode Kruis beschikte waarin melding werd gemaakt van misstanden. Volgens Smith ging het overigens niet over een rapport, maar om ,,werkdocumenten''. De details over semantiek kunnen de schade voor Howards regering waarschijnlijk niet beperken.

Oppositiewoordvoerder Chris Evans zei vandaag dat de bewijzen duidelijk aanduiden dat er Australische kennis over de ernst van de beschuldigingen beschikbaar was en dat de regering geen actie had ondernomen. Evans speelt in op de toenemende zorg over de nauwe Australische band met de Verenigde Staten omtrent Irak. Als enig westers land naast Groot-Brittannië zette het land gevechtsgroepen in bij de oorlog tegen Saddam Hussein. De misstanden in Iraakse gevangenissen druisen nu in tegen het brede nationale gevoel van het geven van fair go, de diepgewortelde Australische code dat iedereen een eerlijke behandeling verdient. Door het gevoel dat Howard die code ondergeschikt heeft willen maken aan zijn trouw aan de Amerikaanse president Bush, staat voor hem de komende maanden zijn politiek overleven op het spel. Howard staat op dit ongemakkelijke politieke moment overigens op het punt naar de VS te vertrekken voor een ontmoeting met de Amerikaanse president.