Zegen bodemdaling

Hoe droevig het gesteld is met de gelijkheid van rechtsbedeling in Nederland blijkt uit het feit dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij bij de afhandeling van claims als gevolg van opgelopen schade door gaswinningen in de provincie Groningen `een goede buurman wil zijn' (Z, 15 mei), terwijl de provincie Limburg zucht onder de gevolgen van de West-Duitse bruinkoolwinningen door `multinational' Rheinbraun AG met massale grondwateronttrekkingen: en dat zonder claims en zonder schadevergoedingen. Ontginner Rheinbraun toont zich géén goede buurman, en grondwaterbeheerder de provincie Limburg en de N.V. Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) kruipen te zeer in hun schulp om claims voor opgelopen schade in te dienen.

En dan te bedenken dat al omstreeks zestig jaar door Rheinbraun AG vele tientallen miljarden kubieke meter kostbaar grondwater op grote diepte aan de bodem worden onttrokken ten faveure van het droog bemalen van bruinkool, nodig voor de Duitse energievoorziening.

Een onderzoeksrapport van TNO van 1991 stelt dat omstreeks 60 procent van de daling van de grondwaterstand voor rekening van de bruinkoolwinner komt. Het causaal verband tussen winning en schade blijkt mede uit het feit dat WML al geruime tijd nieuwe putten moet slaan om grondwater opgepompt te krijgen en moet zoeken naar alternatieven zoals zeer dure zuivering van vuil Maaswater. Bovendien moet de WML (dus de klant) al vanaf 1995 een extra belasting aan de Staat der Nederlanden betalen per kubieke meter gewonnen grondwater.

Waarom wordt die `vermogensschade' niet bij Rheinbraun geclaimd? Of moeten `makke' Limburgers maar weer gewoon slikken dat nota bene door economische activiteiten in het aangrenzende buitenland de prijzen van ons drinkwater worden verhoogd? En dan te weten dat over anderhalf jaar een nieuwe grote bruinkoolgroeve in dagbouw, Garzweiler II (bij Erkelenz) in gebruik wordt genomen!

De milieusituatie wordt nog meer precair als wij bedenken dat het zeker niet uitgesloten is dat diverse bevingen in Zuid-Limburg mede het gevolg zijn van genoemde bruinkoolwinning die al vele miljarden kubieke meters grondwater aan de bodem onttrokken hebben. Op 13 april 1992 vond ook in Midden-Limburg bij Roermond een beving met grote schade plaats met 5,8 op de schaal van Richter. Van water is bekend dat het forse effecten kan hebben op de gesteldheid van de bodem. Maar helaas blijft Limburg – in tegenstelling tot Groningen verstoken van de zegen van bodemdalingen. Die bescheidenheid siert Limburg niet!

    • Dr. W. Heemskerk
    • Ir. W. Dierx