Word geciteerd of ga ten onder

Behalve aan vergader- en stemgedrag is de invloed van de europarlementariër meetbaar aan de mate waarin hij de krant haalt. Een inventarisatie van citaten in de pers. Wie de Spits haalt en wie de Times.

Nederlandse europarlementariers wisten de afgelopen vijf jaar met enige regelmaat kwaliteitskranten en internationale persbureaus te halen, blijkt uit een inventarisatie van deze krant: gemiddeld zo'n vier keer per jaar. De veelgehoorde klacht bij vorige verkiezingen, dat bij wijze van spreken alleen het maandblad van parkiethouders belangstelling had voor hun werk, wordt dan ook zelden meer gehoord.

,,Industry will not be happy with what we said'', lazen Canadezen uit de mond van VVD'er Jules Maaten in The Star Phoenix, na een europarlementair besluit eind 2000 over waarschuwingen op sigarettenpakjes. ,,This might have dramatic consequences for EU citizens'', aldus Kathalijne Buitenweg van GroenLinks in maart 2003 in de Baltic Times, over het verstrekken van gegevens van vliegtuigpassagiers aan de Amerikaanse inlichtingendiensten. En D66'er Johanna Boogerd-Quaak, die vorig jaar voor het Europees Parlement een rapport opstelde over de mediamacht van de premier Berlusconi, zei daarna in de Süddeutsche Zeitung ,,dass uns die Zeit reif scheint für eine unabhängige Untersuchung''.

,,Europarlementariërs zijn er beter in geworden ons te vinden'', zegt George Parker, Brussels correspondent van de vooraanstaande Britse zakenkrant Financial Times. ,,En als hun dat toch niet lukt, ligt het vaak aan ons. De media zijn nog steeds te vaak op de Europese Commissie gericht en te weinig op het Europees Parlement.''

Met de groei van de bevoegdheden van het parlement is de vrijblijvendheid van de commentaren afgenomen. Journalisten raadplegen leden over onderwerpen waarover het parlement daadwerkelijk iets te zeggen heeft, zoals omstandigheden op het werk, de kwaliteit van het drinkwater, de telecommunicatiemarkt.

In de door deze krant opgestelde citation index komen vooral europarlementariërs bovendrijven die deskundigheid in dossiers combineren met algemeen politiek waarnemingsvermogen. In deze categorie vallen citatie-topscorer Alexander de Roo (GroenLinks; zie ook elders op deze pagina) en parlementariër Michel van Hulten (PvdA).

De laatste kwam vaak in het nieuws als lid van de begrotingscommissie en rapporteur over diverse begrotingszaken. Rapporteurs schrijven in opdracht van het parlement een rapport ter voorbereiding op de behandeling van uiteenlopende onderwerpen, zoals de mogelijke toetreding van Turkije tot de Europese Unie of de normen voor de samenstelling van banden van auto's en aanhangwagens. Belangrijke parlementariërs schrijven belangrijke rapporten. Van Hulten werd bijvoorbeeld geciteerd over fraude bij EU-diensten als Eurostat en het controversiële salarissysteem van parlementariërs.

Van Hulten blijkt bovendien over goede contacten te beschikken bij Britse media en het Amerikaanse persbureau UPI, waar hij algemene politieke onderwerpen zoals de verkiezingen in Nederland `kwijt kon'. ,,Hem zie ik, net als Lousewies van der Laan (tot 2002 europarlementariër voor D66, nu Tweede-Kamerlid voor dezelfde partij), nog wel eens in jullie parlement terechtkomen'', zegt FT-journalist Parker. Van Hulten is overigens niet herkiesbaar als europarlementariër.

Een wat stillere categorie met invloed wordt gevormd door de `degelijke diesels': europarlementariërs die er al lange tijd in Brussel op hebben zitten of de nodige politieke ervaring uit Den Haag met zich meebrachten. Zij worden regelmatig in specialistische media geciteerd, en hebben belangrijke rapporten op hun naam staan. ,,Ik denk dat ze ruwweg eenderde van het totaal uitmaken'', schat Parker. Voor Nederland vallen in deze categorie onder meer scheidend europarlementariër en oud-CDA-voorzitter Wim van Velzen (telecommunicatie), Hans Blokland (scheepvaart, ChristenUnie) en VVD-landbouwspecialist Jan Mulder. Mede door Mulder kwam zijn concurrent van het CDA, Albert-Jan Maat (0 citaties), er veel minder aan te pas. Helaas voor Maat is Mulder herkiesbaar.

Een relatief veel geciteerde categorie vormen de europarlementariërs die zich met het buitenland van de Europese Unie bezighouden. Scheidend CDA-parlementariër Arie Oostlander oogstte veel publiciteit en waardering met zijn rapporten over Turkije en Roemenië. Het rapport over Roemenië, dat hij samen met een Britse collega schreef, vormde zelfs een van de aanleidingen tot een herschikking van het kabinet in Boekarest.

De activititeiten van Jan Marinus Wiersma, voormalig internationaal partijsecretaris van de PvdA, bleven evenmin onopgemerkt. Voor zowel media als veel maatschappelijke groepen uit Oost-Europa was hij veelgevraagd contactpersoon, bijvoorbeeld om zijn mening te geven over de benarde positie van de Roma in Slowakije. Een zelfde soort rol speelde GroenLinks-parlementariër Joost Lagendijk voor de Koerden in Turkije.

De activiteiten van PvdA-delegatieleider Max van den Berg – schrijver van onder meer drie rapporten over ontwikkelingssamenwerking – vielen veel minder op; 37 van de 43 keer dat de oud-Novib-voorzitter door internationale media werd geciteerd ging het over zijn activiteiten als voorzitter van de EU-waarnemingsmissie bij de verkiezingen in Nigeria, mei vorig jaar.

CDA-delegatievoorzitter Bert Doorn heeft op z'n minst gemengde gevoelens over de vele publiciteit die de groep buitenlandspecialisten haalt. ,,Er wordt in ons parlement heel wat afgekletst over buitenlands beleid, en dat haalt allemaal nog de media ook'', klaagt hij. ,,Terwijl wij daar als parlement uiteindelijk niks over te zeggen hebben.'' Zelf was de parlementariër met vijf rapporten betrokken bij de totstandkoming van enkele belangrijke richtlijnen op financieel-economisch terrein. Dat gebeurde, met twee citaties in de internationale pers, echter in betrekkelijke anonimiteit. Doorn: ,,Maar ik haalde er op een maandagmorgen in Nederland wel de Spits mee. U moest eens weten hoe jaloers mijn collega's waren.''

Macht

Gezag

Stem