Slimme FIDE

Als we de naam Alexei Shirov in een toernooitabel zien, dan fonkelen onze ogen, we rechten de rug en we pakken gretig het schaakbord of de computermuis, want we verwachten partijen te zien waarin het bord in brand staat en de grenzen van het mogelijke worden verlegd.

De afgelopen weken won Shirov met grote overmacht het toernooi in Sarajevo. Zijn faam als brandstichter maakte hij niet helemaal waar; het was de andere kant van zijn talent dat we deze keer zagen: zijn nauwkeurige eindspelbehandeling.

Minder spectaculair dan zijn wilde koningsaanvallen zijn die eindspelen van Shirov vaak toch heel interessant en de zet van hem die onthouden zal worden zolang er geschaakt wordt, is het fabuleuze 47...Lf5-h3 uit zijn lopereindspel tegen Topalov in Linares 1998.

Ook nu had hij een eindspel dat op een studie leek. In Kozul-Shirov stond het na de 65ste zet van wit zo: Wit Kg3 pion b7, zwart Kd5 Pd3 pion f2. Na 65...f1D 66. b8D had Shirov dame en paard tegen dame. Meestal is dat remise, maar hier waarschijnlijk niet. Na zestien uitgekiende schaakjes van Shirov gaf Kozul op in een stelling waarin hij geforceerd mat zou gaan. Knap werk.

Toch werd de mooiste partij in Sarajevo door Ivan Sokolov gespeeld, die in zijn voormalige woonplaats een goed toernooi speelde. Hij krijgt het de komende tijd druk, want half juni moet hij naar Libië voor het wereldkampioenschap en vlak daarna naar Leeuwarden voor het kampioenschap van Nederland.

De Nederlandse schaakofficials zullen Van Wely, Sokolov en Tiviakov in Libië met gemengde gevoelens volgen. Ze willen natuurlijk graag dat de Nederlanders het daar goed doen. Maar ook weer niet al te goed, want als ze in dat knock-out toernooi tot het eind in de race blijven, zijn ze niet op tijd terug voor het Nederlands kampioenschap.

Nog steeds is trouwens niet duidelijk of de Israëliërs in Libië mee mogen doen. De Libische autoriteiten zeggen eenstemmig dat de zionistische vijanden niet welkom zijn, maar de FIDE blijft volhouden dat ze op het vliegveld van Tripoli een visum zullen krijgen.

Waarschijnlijk zullen de zionistische vijanden zelf afzien van de onzekere tocht en daarmee het probleem uit de wereld helpen. Het lijkt de `oplossing' waar de bazen van de FIDE, met allerlei leugentjes en met het soort slimheid dat kenmerkend is voor domme mensen, van het begin af op aanstuurden.

Wit Sokolov-zwart Bologan, Sarajevo 2004

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. Dd1-c2 0-0 5. e2-e4 d7-d6 6. a2-a3 Lb4xc3+ 7. b2xc3 e6-e5 8. Lf1-d3 Pb8-c6 9. Pg1-e2 b7-b6 10. 0-0 Lc8-a6 11. f2-f4 Pf6-d7 12. Tf1-f3 Een interessant nieuwtje. In Sokolov-Karpov, Hoogeveen 2003, deed hij 12. Le3 Pa5 13. c5 en ook in die partij kreeg zwart het moeilijk. 12...Pc6-a5 13. c4-c5 La6xd3 14. Tf3xd3 De bedoeling van zijn twaalfde zet. Wit krijgt dreigingen langs de d-lijn. 14...b6xc5 15. d4xe5 c5-c4 16. Td3-d5 Pa5-b3 17. Ta1-b1 Een ingewikkelde stelling. Misschien kan zwart zich nu 17...dxe5 18. Dd1 Pbc5 19. Le3 Pd3 veroorloven, maar het ziet er link uit. 17...Dd8-e7 18. Pe2-g3 d6xe5 19. Pg3-f5 De7-e6 20. Dc2-d1 Pd7-f6 Weer een moeilijke keus. Na 20...exf4 21. Txd7 Dxe4 zou zwart tevreden kunnen zijn, maar wit speelt sterker 21. Dg4. Zwart verkiest het om tijdelijk een paar pionnen te geven om het initiatief over te nemen. 21. Td5xe5 Ta8-d8 22. Dd1-e2 De6-d7 23. De2xc4 Dd7-d1+ 24. Dc4-f1 Dd1-c2 25. Lc1-e3 Pf6xe4 26. Tb1-e1 Pe4xc3 27. Df1-f3 Td8-d1 28. Le3-f2 g7-g6 Dit loopt niet goed af. Na 28...Pc1 of 28...c5 – om Pb3-d4 te kunnen spelen – zou alles nog mogelijk zijn. 29. Pf5-h6+ Kg8-g7

MmMmMdMm

aMaMmgfg

MmMmMmgB

mMmMDGmM

MmMmMmMm

AhbMmKmM

MmkmMCGA

mMmjDMFM

30. f4-f5 Zo krijgt wit met een tijdelijk stukoffer een winnende aanval. 30...Kg7xh6 31. f5-f6 Td1xe1+ 32. Lf2xe1 g6-g5 33. Le1xc3 Begrijpelijk dat wit zijn stuk terugpakt, maar de computers geven snel aan dat 33. h4 geforceerd had gewonnen. 33...Pb3-d2 Nu had zwart zich met 33...Td8 nog goed kunnen verdedigen. 34. Df3-e3 Dc2-c1+ 35. Kg1-f2 Dc1-f1+ 36. Kf2-g3 Df1-f4+ 37. De3xf4 g5xf4+ 38. Kg3xf4 Na alle verwikkelingen heeft wit een zeer gunstig eindspel bereikt. 38...Pd2-c4 39. Te5-c5 Pc4xa3 Hier zal het paard sneuvelen, maar met het bescheiden 39...Pb6 viel het eindspel ook nauwelijks te verdedigen. 40. Kf4-f5 Ook in het eindspel is wits koningsaanval nog zeer sterk. 40...Tf8-d8 41. Lc3-e5 Zwart gaf op. Hij moet minstens een stuk verliezen.