`Nederland betaalt losgeld'

Nederland betaalt wel degelijk losgeld, zegt Lidwine Zumpolle van Pax Christi. ,,Dat is een schending van de mensenrechten, omdat je terrorisme financiert.''

Tijdens de persconferentie die het ministerie van Buitenlandse Zaken gisteren gaf, zei P. von Wulfften Palthe, directeur-generaal regiobeleid en consulaire zaken dat hij ,,ontzettend bang'' is dat ,,dit'' een precedent schept. Met ,,dit'' bedoelde Palthe: de wetenschap dat het ministerie losgeld heeft betaald – voorgeschoten – voor de bevrijding van Arjan Erkel. Na de vrijlating van Arjen Hilbers vorig jaar augustus verklaarde de Nederlandse regering géén losgeld te hebben betaald.

Palthe benadrukte dan ook dat ,,dit volstrekt niet gebruikelijk is. Ons beleid is dat werkgevers verantwoordelijk zijn voor hun werknemers.'' Staand beleid is dat de Nederlandse staat geen losgeld betaalt, zegt de woordvoerder van Buitenlandse Zaken. Olieconcern Shell dat bijvoorbeeld in Nigeria vaker te maken heeft met ontvoeringen, ontkent betaling van losgeld.

De ervaring van Lidwine Zumpolle, tot voor kort medewerker Zuid-Amerika voor Pax Christi, is anders. Zij was in het najaar van 2000 getuige van de ontvoering van de toen 39-jarige Nederlandse zakenman Kees D. in Colombia. De ontvoering had te maken met een drugsgeschil tussen Colombiaanse en Nederlandse handelaren in verdovende middelen. Kees D. fungeerde waarschijnlijk als tussenpersoon voor de drugshandel tussen beide landen. Tien maanden later werd D. vrijgelaten.

,,Buitenlandse Zaken verschool zich achter een muur van stilte'', zegt Zumpolle nu. Zij werkte drie decennia in Zuid-Amerika, met name in Colombia. ,,Het ministerie ontkende elke betrokkenheid bij de zaak – het hardop erkennen betekent een groot diplomatiek probleem – maar intussen spande de diplomatieke dienst zich in en betaalde of faciliteerde het losgeld.'' In Colombia worden dagelijks acht mensen, niet alleen buitenlanders, ontvoerd. Door paramilitairen, door guerilla's, door gewelddadige groepen als FARC of ELN die met een politieke motieven opgeven voor hun ontvoeringen. De helft van alle ontvoeringen vinden plaats in Colombia.

Dat de Nederlandse diplomatieke dienst zich inspant voor burgers die zichzelf in moeilijkheden brengen, getuigt volgens Zumpolle `van geïmproviseerd zwabberbeleid'. ,,We onderhouden zo met z'n allen het terrorisme. Dorpen worden ingenomen, mensen en landen worden tegen elkaar uitgespeeld, gijzelaars worden desondanks soms op gruwelijke wijze vermoord en van het geld – vaak ons belastinggeld – kopen de gijzelnemers modernere wapens. Betalen van losgeld is een schending van de mensenrechten, omdat je terroristen financiert.''

In maart van dit jaar verklaarde de Wereldbank in Bogotá dat multinationals gevestigd in Colombia de afgelopen twintig jaar ruim een miljard dollar hebben betaald aan steekpenningen en losgeld. ,,Ik weet dat het dilemma groot is gezien vanuit het individu'', zegt Zumpolle. ,,Toch móéten bedrijven en overheden die impasse doorbreken. Door geen losgeld te betalen! Door zich niet te laten chanteren met afkoopsommen. Met gemeenschappelijke pressie, politieke druk kun je mensen vrij krijgen. Als elke overheid en bedrijf zich daar maar aan houdt. Als er niet wordt betaald, stopt het. Dan droogt het op.''

Pax Christi voert in Colombia campagne tegen de `kidnapindustrie'. De medewerkers van Pax Christi hebben een verklaring ondertekend. Mochten zij worden ontvoerd, dan wordt de Nederlandse regering vriendelijk verzocht geen losgeld te betalen.