Loyaliteit houdt een keer op

Daar zitten we dan in Camp Smitty, Irak. Brave bondgenoot. Dapper leger. We zitten er de 6.000 dode moslims van Srebrenica uit te boeten. Kamp heeft wel wat beters in huis dan Karremans. Een legerpsycholoog geeft hoog op van het de-escalerende vermogen van onze jongens. Die daar speciaal op getraind zijn. De anderen komen de kunst zelfs afkijken. Hoe doen jullie dat? Nou gewoon: geen helm en het automatisch geweer met de loop naar beneden. We weten ook heel veel van de cultuur. In Bosnië geleerd. Wij geven bescherming en wekken vertrouwen.

Moeten we nu terug? Net nu we het zo goed doen en een voorbeeld zijn voor allen? Natuurlijk. We hadden er nooit heen moeten gaan. Europa en Nederland worden door Condoleezza Rice gekapitteld: als wij Amerikanen Hitler eens zijn gang hadden laten gaan? Verschrikkelijk foute vergelijking. Slecht argument. Om het Duitse volk te redden van de tiran, stak niemand een poot uit. Hitler werd aanvankelijk impliciet gesteund, net als Saddam. Uit angst voor Hitlers bewapening kwam geen Amerikaan in beweging. Amerika kwam pas in beweging toen Japan de vloot in Pearl Harbor bombardeerde. Foei Condoleezza!

Democratie moet zegevieren! Ja, liefst wel. Maar democratie laat zich niet dwingen. Dat is de kracht en de zwakte ervan. Democratie is geen exportproduct. Was het dat maar, dan konden de afnemers klagen over de kwaliteit en service eisen. Zie de mishandelingen in de Abu Ghraib-gevangenis. Als onze bondgenoot dat verstaat onder de voordelen van een democratie, dan moeten we daar geen bondgenoot meer mee willen zijn. Ja, maar de Irakezen zijn begonnen! We hebben hen bevrijd en krijgen stank voor dank. Moeten we alles maar goed vinden? Terrorisme moet bestreden worden, maar niet met dezelfde terroristische acties. Hoe dan wel? Dat is een van de grote dilemma's van onze tijd. Om onze democratie te behouden, moeten we een hoog geweldsrisico aanvaarden.

Betrouwbaarheid en loyaliteit zijn een groot goed. Je moet achter je vrienden blijven staan. Veel van hen verdragen, veel vergeven. Maar staatsman Beel zei ooit: ,,Er komt een moment waarop lankmoedigheid ophoudt een deugd te zijn.'' En hij stuurde onze jongens naar Indonesië, om de ploppers klop te geven. Dat was fout. Zijn uitspraak was juist. Loyaliteit houdt een keer op. In de loop van dit jaar is de missie Enduring freedom meer en meer een kapitale vergissing gebleken van een kortzichtige wereldmacht, die de consequenties van het eigen handelen niet overziet. Het argument dat we juist nu moeten blijven om de ontketende Irakezen te helpen bij de inrichting van de vrede, lijkt op de hulp van iemand die een vlek heeft gemaakt en hem door te wrijven alleen maar verergert.

Nelleke Noordervliet is schrijver.