Iedere kans op wending ten goede steunen

Moeten Nederlandse militairen de missie in Al-Muthanna voortzetten? Op dit moment is dat eigenlijk een onmogelijke vraag, want binnenkort zal alles rondom de Nederlandse inzet daar fundamenteel veranderen –behalve dan de locatie. En wij hebben geen idee hoe die veranderingen zullen uitpakken. In het licht hiervan maakt de discussie of wij nu vier, dan wel zes,of zelfs twaalf maanden moeten `verlengen', een onwezenlijke indruk.

Er is nu weliswaar een ontwerp-resolutie van de Veiligheidsraad, maar die moet eerst nog worden aangenomen, en laat voorshands juist essentiële punten in het ongewisse. De nog samen te stellen nieuwe Iraakse interim-regering zal met de Amerikaans-Britse `coalitie' een akkoord moeten sluiten over de rol van de buitenlandse militairen na de soevereiniteitsoverdracht op 30 juni a.s.

Hoe de gezagsverhoudingen verdeeld zullen zijn, is onzeker. Of Lakhdar Brahimi namens de VN vóór eind mei al zo'n interim-regering zal hebben kunnen samenstellen, is evenzeer onzeker. Nóg onzekerder zijn de krachtsverhoudingen binnen die regering, haar mate van stabiliteit en haar gezag onder de drie hoofdbestanddelen van de Iraakse bevolking.

Voorwaarden stellen aan een verdere Nederlandse deelname heeft helaas op dit moment ook geen zin, want het besluit moet genomen worden lang voordat enige duidelijkheid kan zijn verkregen over de vervulling van zulke voorwaarden. Immers, de politieke beslissing moet uiterlijk half juni vallen, omdat het contingent ter plaatse óf per half juli moet worden afgelost, óf verlengd. Dat kan niet in een paar dagen worden geïmproviseerd. Dus moet die beslissing genomen worden zonder enige zekerheid over de context waarin de missie zal opereren. Een duivels dilemma, één van de moeilijkst denkbare keuzemomenten.

Wat moet dan de doorslag geven? Hoe men ook denkt over de voorgeschiedenis van de huidige situatie in Irak, de toenemend chaotische en onbeheersbare ontwikkelingen aldaar zijn voor de hele westelijke (`coalitie' of niet), en ook de wijdere, wereld een toenemende bron van gevaren. Het terrorisme vindt er argumenten, een werkterrein en een voedingsbodem.

Door de fixatie op Irak is Afghanistan verwaarloosd en aan het afglijden. Het Israëlisch-Palestijnse conflict escaleert steeds verder. Alles wat in Irak een opening voor een wending ten goede kan bieden, verdient steun, dus ook de nieuwe internationale aanpak per 30 juni. Juist op dit hoogst ongelukkige moment afhaken zou die nieuwe aanpak bij voorbaat politiek én materieel ondergraven.

Hoe moeilijk het ook is: zolang dat niet zinloos is gebleken, moeten we onze Britse partners, die toch al in een zeer delicate positie verkeren, voorshands in Al-Muthanna blijven bijstaan.

Drs. E.P. Wellenstein is oud-directeur-generaal bij de Europese Gemeenschap.