...de krant antwoordt

Welke verantwoordelijkheid heeft deze krant bij het vermelden van de naam van een slachtoffer, is de vraag van de lezer.

Bij slachtoffers plegen we `naar bevind van zaken' te handelen. Het hangt, zoals zo vaak, af van het belang van het nieuws en de betrokkene. De verslaggever weegt eventuele vervolgschade door vermelding van de naam af tegen de nieuwswaarde van de identiteit van het slachtoffer. Als de VVD-fractieleider wordt geschept door een auto, is de keuze duidelijk. Maar doorgaans is er helemaal geen aanleiding om de naam van een slachtoffer te vermelden. Dat gebeurt dan ook niet. De redactie voelt heus wel aan dat de gemiddelde Nederlander die is verkracht, beroofd of aangereden, extra schade lijdt door naamsvermelding in de krant. Die afweging wordt overigens beperkt, doordat er niet altijd een volledig beeld is van wat het slachtoffer is overkomen, zoals in dit geval. Aanvankelijk wist de krant alleen maar van een ontvoering. Ook speelt een rol wat de politie en de familie kwijt willen over het slachtoffer. Zo ook in dit geval. Het eerste artikel op 24 mei maakte gewag van ,,Meisje (13) uit Eibergen ontvoerd''. Er was verder sprake van ,,de Chinese familie van het meisje''. Daarmee volgden we de lijn van het eerste politiebericht. Meer wisten we ook niet. 's Avonds maakte de politie echter de naam van het meisje op de televisie bekend en werd er ook een foto verspreid. De hulp van het publiek werd ingeroepen om haar terug te vinden. Vanaf dat moment was er een journalistiek legitieme reden om haar identiteit breeduit bekend te maken. Dat kan bij vervolgberichtgeving dan moeilijk weer ongedaan worden gemaakt. Maar de ontknoping volgde zo snel dat we als krant juist dankzij de relatieve traagheid van dit medium nog net een keuze voor anonimisering hadden kunnen maken. Op 25 mei was ze immers bevrijd in deze krant was haar naam toen nog niet gepubliceerd. Weliswaar wist heel Nederland via radio, tv, teletekst, internet en ochtendkranten hoe ze heette, maar NRC Handelsblad had haar naam als enige medium nog kunnen verzwijgen. Daarvoor hadden we dan een reden kunnen vinden in het feit dat zij volgens de Duitse politie kennelijk seksueel misbruikt was, wat overigens nog geen verkrachting hoeft te betekenen.

De ervaring van de lezer herken ik heel goed: eerst wisten we te weinig over haar, nu veel te veel. Als je iemand in dit land anonimiteit zou gunnen, dan toch wel dit slachtoffer. Ongewild draagt de publicitaire aandacht voor haar persoon, juist afgeroepen om haar te helpen opsporen, nu bij aan haar probleem. Het liefst zou je haar naam met terugwerkende kracht uit álle media willen schrappen. Achteraf hadden we er misschien beter aan gedaan om haar dat dan maar in deze krant te gunnen, in het besef dat het overigens niets uitmaakt. Maar meer vanuit een primair plichtsbesef dat je dan toch voor het eigen medium het maximale hebt gedaan om vervolgschade te voorkomen. Ik denk dat de lezer een dag later nog best had begrepen op wie we doelen met de formulering ,,ontvoerd Chinees meisje (13) uit Eibergen bevrijd''.