Cruijff's ruit

Johan Cruijff is een bron waaruit iedereen graag drinkt. Zijn monologen lijken vooral over voetbal te gaan, maar bieden zijn bewonderaars onvermoede diepgang. Voor gewone mensen slaat Johan vermakelijke wartaal uit. Al na twee zinnen ben je de draad kwijt, maar juist dan spitsen liefhebbers de oren, want de meester neemt hen mee op een boeiende dwaaltocht door zijn geest, die geen interviewer durft te verstoren.

Een van zijn favoriete tactieken zou hij als volgt kunnen verwoorden: spelen in driehoekjes is oud nieuws. Je moet nu uitgaan van de ruit, één met vijf hoeken. Dan heb je altijd een vrije man. Niet één man, maar vijf, want iedere speler kan in principe vrijlopen. Dan heb je op een gegeven moment keuze uit vijf verschillende ruiten en vijf vrijlopers. Tegen de tijd dat je tegenstander daar achter is, leggen er al drie bij 'm in, en is het rust. Omdat je tien veldspelers hebt, kan je kiezen uit twee ruiten van vijf hoeken.

Na de rust laat je de aanvalsruit uit elkaar vallen en doet de verdedigingsruit het aanvallende werk. Je tegenstanders letten nog steeds op de spelers van de aanvalsruit, waardoor die van de andere ruit vrij spel hebben. Voor je 't weet leggen er nog drie in. Dus zes nul winst. Als je het door hebt, is voetbal heel eenvoudig.

Een bewonderaar die deze monoloog kan en wil doorgronden is Pieter Winsemius, oud-minister, oud-firmant van een adviesbureau, nu hoogleraar in Tilburg en Cruijffoloog. Hij ziet in Cruijff een geboren leider, iemand die het beste uit zichzelf en anderen weet te halen. Daar kunnen bedrijfsleiders van leren. Winsemius vatte de wijsheden van het orakel samen in het pas verschenen boeiende boek Je gaat het pas zien als je het doorhebt; over Cruijff en leiderschap. Inmiddels een opperbestseller over voetbal, anekdotes en leidinggeven.

Omdat je de antwoorden van een orakel op allerlei manieren kan uitleggen, mag je verwachten dat bijvoorbeeld beleggers er ook van kunnen profiteren. Daarom vier tips van de meester.

Techniek is niet de bal duizend keer hooghouden, want dat kan iedereen die er en beetje op oefent. Techniek is in één keer de bal doorspelen op de juiste medespeler. Vertaald naar beleggen luidt deze tip zo: beleggen is niet duizend keer per jaar aandelen en opties kopen, want dat kan iedereen die is aangesloten op een beursorderlijn. Beleggen is je geld volgens plan in de juiste ondernemingen stoppen.

Techniek is een manier van denken. Begrijpen dat als je tijd wint, je meer controle hebt en je kan nadenken wat je daarna gaat doen. Dat de makkelijke weg ook de meest effectieve is. De rest is leuk voor het publiek, maar zo win je geen wedstrijden. Wanneer de bal het werk doet, hoef je zelf minder te lopen. Vrij vertaald: beleggen en investeren is een manier van denken. Je laat de leiding van jouw bedrijven hun werk doen, zonder ze dagelijks via de beurs te volgen. Anders verlies je het overzicht, denk je niet meer helder en ga je lukraak kopen en verkopen, wat voordelig is voor de bank (provisie), maar niet voor jou.

Concentreer spelers op hun kerntaken. Het leven is al moeilijk genoeg en om op topniveau te presteren, moet je het niet onnodig nog moeilijker maken. Zie wonen als een kerntaak van een individu of gezin. Het is moeilijk om een geschikte woning te vinden. Je koopt dan maar een huis, waardoor je ineens in een onroerendgoedbelegger verandert. Je hebt geen geld en moet lenen. Liefst zo min mogelijk en snel aflossen.

Dat doen mensen niet. Ze lenen zo veel mogelijk aflossingsvrij, om fiscale redenen, terwijl ze geen fluit van belastingen weten. Ze beleggen het te veel geleende geld, hoewel ze er niets vanaf weten. Minister Zalm waarschuwde deze week: veel voorstellen van hypotheekadviseurs zijn bedoeld om er zelf meer provisie mee te verdienen.

Iedere wedstrijd begint natuurlijk met 0-0, hoe goed je het ook deed vorig jaar. Elke wedstrijd, elke dag begint op nul. Daar gaat het om met discipline. Dat lijkt op de waarschuwing `resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst'. Denk niet dat je kan beleggen wanneer het een poosje goed gaat. Zit niet bij de pakken neer wanneer het tegenzit. Nieuwe ronde, nieuwe kansen.

Nog één wijsheid tot slot: `niets doen is niets in het leven.'