Uitslag pas later bij verkiezingen

Het is nog onduidelijk of Nederlandse gemeenten de uitslag van de verkiezingen voor het Europees Parlement al op donderdag 10 juni bekendmaken. Op die dag wordt in Nederland gestemd. De meeste EU-landen stemmen echter op zondag. De Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Europese Unie, zou daarom het liefst zien dat de uitslagen in de 25 lidstaten pas op zondagavond worden meegedeeld als in alle landen de stembussen zijn gesloten.

Tot nu toe is de officiële uitslag in Nederland altijd pas op zondagavond geopenbaard. Wel was er op de avond van de verkiezingen een officieuze uitslag op basis van zogeheten `exitpolls'. De Europese Commissie wil een gelijktijdige bekendmaking zodat de uitkomst in een land waar de verkiezingen al achter de rug zijn niet van invloed kan zijn op landen waar de stembussen nog niet zijn gesloten.

De Kiesraad, die in Nederland is belast met de organisatie van verkiezingen, stelde eerder dit jaar dat het gemeenten vrij staat de uitslag reeds op de dag zelf bekend te maken. Daarbij baseerde de Raad zich op een wijziging van de Europese Akte, waarin de zin dat pas met het tellen van de stemmen mag worden begonnen als alle stembussen zijn gesloten, is geschrapt. Daarvoor in de plaats is de zin gekomen dat een lidstaat de uitslag pas officieel bekend mag maken als de verkiezingen overal achter de rug zijn. De officiële landelijke uitslag in Nederland blijft dan ook geheim tot zondagavond tien uur. Een woordvoerder van Europees commissaris Vitorino erkende dat er ruimte is voor interpretatie van de regels. De vraag is of gemeenten ook tot de publieke autoriteiten moeten worden gerekend. De commissie vindt van wel. De woordvoerder zei vanmiddag dat Nederland niet kan worden tegengehouden. Wel kan de zaak als de verkiezingen achter de rug zijn worden voorgelegd aan het Europees Hof.

Uit een opinieonderzoek van het Europees Parlement dat gisteren is gepresenteerd, blijkt dat de opkomst in Nederland voor de Europese verkiezingen hoger kan uitvallen dan vijf jaar geleden. Toen kwam 29 procent van de stemgerechtigden op; voor dit jaar houdt het onderzoek rekening met een opkomst van 38 procent. De gemiddelde opkomst in de EU zal 45 procent bedragen. Volgens het onderzoek zijn de Tsjechen het minst geïnteresseerd: daar zou slechts twintig procent van de kiezers opkomen. De hoogste opkomst wordt in België verwacht: 76 procent. Maar in dat land geldt een opkomstplicht.